VVD wil af van aparte behandeling oudere werkloze

DEN HAAG - “Een betaalde baan is de beste vorm van sociale zekerheid. Beter de warmte van een baan dan de kilte van een uitkering.”

De VVD haalde gisteren bij de presentatie van het verkiezingprogramma nog maar eens de gevleugelde woorden van VVD-leider Bolkestein uit de kast om duidelijk te maken waar het deze partij ook in de komende regeerperiode om gaat: werk, werk, en nog eens werk. Niet alleen propageert de VVD andermaal een verlaging van het minimumloon ter bevordering van de arbeidskansen van laag opgeleiden en langdurig werklozen. Ook stelt deze partij voor het eerst nadrukkelijk de 'riante' positie van oudere werklozen ter discussie. Een arbeidsmarkt die onvoldoende functioneert - door een slecht of verkeerd opgeleide beroepsbevolking, door een te hoog minimumloon of door een te aantrekkelijke WW - staat de beoogde groei in de weg.

Belemmeringen

De liberalen zijn er op uit alle belemmeringen op de arbeidsmarkt uit de weg te ruimen. Vandaar hun inzet op een snoeihard ouderenbeleid. Dat begint al met het voorstel om de sollicitatieplicht voor 57,5-jarigen en ouderen weer in te voeren en de WW-uitkering te binden aan een maximum van drie jaar. Nu is de maximale duur van een WW-uitkering, afhankelijk van het arbeidsverleden, nog vijf jaar. Ook het voorstel om de vervolguitkering voor WW-gerechtigden onder de 57,5 jaar af te schaffen mag er wezen. Dat betekent dat de zogenaamde IOAW voor werklozen van 50 jaar en ouder op de helling gaat. De IOAW is een uitkering op bijstandsniveau. Bij de beoordeling of iemand voor deze uitkering in aanmerking komt, wordt het eigen vermogen - bij voorbeeld een eigen huis - buiten beschouwing gelaten. Afschaffing van de IOAW betekent dat oudere werklozen na de WW in de bijstand terecht komen met alle nadelige gevolgen vandien, zoals het 'opeten' van het eigen huis. Ten slotte wil de VVD eventuele gouden handdrukken voor oudere werknemers en door werkgevers verstrekte aanvullingen op de WW met de WW-uitkering verrekenen. Vooral bij reorganisaties komt het tegenwoordig veel voor dat oudere werknemers de WW ingestuurd worden met een anvulling van de oude werkgever.

De VVD beoogt zo de WW als aantrekkelijke 'vluchtroute' voor oudere werknemers af te snijden. Terwijl de vorige en de huidige regering in dit opzicht de WAO al hebben aangepakt, is nu de beurt aan de WW. Om dit in het nieuwe regeerakkoord te krijgen, zal de VVD nog een stevig robbertje met de PvdA en D66 moeten vechten. Vorige week repte minister Wijers (D66) weliswaar ook van de herinvoering van de solliciatieplicht voor 57,5-jarigen en ouderen, maar hij deed dat onder het uitdrukkelijke beding dat er dan eerst wel voldoende banen voor deze oudere werknemers moeten zijn. In het PvdA-Vlugschrift kiest het invloedrijke PvdA-Kamerlid Van Zijl voor een zelfde benadering: eerst de banen, dan eventueel prikkels voor de werknemers. Primair denkt Van Zijl overigens aan prikkels voor werkgevers. Zoals bedrijven meer WAO-premie moeten gaan betalen naarmate ze meer arbeidsongeschikten afstoten naar de WAO, zo zullen ze volgens hem ook meer WW-premie moeten betalen als ze werknemers in de WW dumpen.

Tegenover het verwijt dat de VVD de boel op z'n kop zet door eerst de bijl te zetten in riante WW-regelingen voor ouderen, zullen de liberalen wijzen op hun voorstel om het in dienst nemen van ouderen voor bedrijven aantrekkelijker te maken. Net zoals bedrijven nu minder belasting hoeven af te dragen voor langdurig werklozen die zij in dienst nemen, wil de VVD een vergelijkbare regeling voor oudere werklozen. De redenering is: verlaag de prijs van arbeid, dan volgen de banen vanzelf.

Onder hetzelfde motto durft de VVD het aan om opnieuw de hoogte van het minimumloon ter discussie te stellen. De liberalen stellen nu voor om heel voorzichtig te beginnen met een verlaging van het minimumloon, namelijk alleen voor nieuwe gevallen. In het partijprogramma wordt het wat deftig gebracht als een 'individualisering' van het minimumloon. Maar volgens de voorzitter van de programcommissie - oud-staatssecretaris Linschoten - komt het neer op een verlaging van het minimumloon met dertig procent. De VVD wil met deze maatregel werklozen dwingen om een baan te accepteren onder het huidige minimumloonniveau. Voor wie, zoals kostwinners, daardoor in financiële problemen terecht komt, kan een toeslag op het inkomen krijgen tot aan het sociale minimum.

De Grave-banen

Aan de zwaar gesubsidieerde Melkertbanen voor mensen die anders niet aan de slag komen wil de VVD niet tornen. Maar als aanvulling op dit beleid wil deze partij in de komende regeerperiode 20 000 laagbetaalde, maar wel reguliere banen scheppen in de collectieve en non-profit-sector. Mensen die voldoende ervaring hebben opgedaan in een Melkertbaan kunnen doorstromen naar deze nieuwe banen. Met nadruk sprak VVD-leider Bolkestein al van De Grave-banen. Maar deze poging om de liberale staatssecretaris van sociale zaken en werkgelegenheid eeuwige roem te bezorgen. lijkt op voorhand mislukt. De reden is simpel: 'ik werk in een De Grave-baan', dat bekt niet echt lekker.