Korzjakov nu op verkiezingstournee

TOELA - Een oude vete in het Kremlin vindt dit weekeinde zijn vervolg in de troosteloze industriestad Toela, tweehonderd kilometer van Moskou. Daar probeert de ontslagen lijfwacht van president Jeltsin de gunst van de kiezers te winnen, om zich voluit als politicus te ontplooien.

Wat heeft Aleksandr Korzjakov, de KGB'er die opklom van eenvoudig lijfwacht tot machtig chef van de presidentiële beveiligingsdienst, te zoeken in Toela? Wat wil hij als hij tot lid van het nationale parlement is gekozen? Het antwoord op die vragen blijft vaag. Het kan zijn dat hij alleen maar de bescherming zoekt van de parlementaire onschendbaarheid. Want er valt nog veel te onthullen over zijn jaren in het Kremlin en aan de keukentafel van Jeltsin, waar hij op zijn baas wachtte.

Tot nog toe heeft hijzelf steeds geschermd met alle onthullingen die hij zou kunnen doen over de machtige mannen van Rusland. Nadat hij deze zomer werd ontslagen dreigde hij een boek over zijn ervaringen te schrijven. “Ik beloof dat mijn memoires niet bovenmatig politiek correct zullen zijn: hun doel is de waarheid en niets dan de waarheid”, zei hij. Maar er is niets verschenen. Hij liet een week geleden via-via een krant schrijven dat enkele tientallen geluidscassettes naar het Westen zijn gesmokkeld met zijn verhaal dat zal inslaan als een bom. Een uitgever zou het laten drukken zodra de cassettes waren 'ontcijferd', wat dat ook mag betekenen.

In zijn verkiezingscampagne gebruikt hij niets van de 'dodelijke feiten' waarover hij zou beschikken. Zijn enige verhaal is dat zijn plaatselijke tegenstander een marionet is van de echte machthebber in het Kremlin, de chef van de presidentiële staf, Anatoli Tsjoebais. Maar dat verhaal is weinig inspirerend.

Korzjakov is voor het hoogtepunt van zijn campagne naar de officiersclub gekomen, in een van de hoofdstraten van Toela. Het is een gebouw dat de verwarrende werkelijkheid van de stad weerspiegelt. Achter de verveloze voordeur gaan brede trappen omhoog. De treden zijn gemaakt van rijk versierd gietijzer, het materiaal waarmee de stad beroemd is geworden. Al eeuwenlang worden er wapens gemaakt en als vreedzame tegenhanger daarvan ook samovars, de Russische waterketel die vroeger in elk huis stond te stomen voor de thee. De trappen leiden naar een kamer waar wordt gehandeld in afgedragen kleding, populair in Toela want er is weinig betaald werk meer in de fabrieken. In een andere kamer staan westerse gokkasten te flikkeren, populair bij jong volk dat wat geld bij elkaar heeft geritseld. Ook is er een deur met het bordje 'Bibliotheek', maar een papiertje aaronder vertelt dat de kamer gesloten is omdat de kachel niet meer werkt.

Korzjakov verkiest de grote zaal van de officiersclub, waar kroonluchters herinneren aan de tijd dat het Rode Leger nog respect afdwong, zeker in Toela waar de wapenfabrieken draaiden op dat leger. De kandidaat draagt het generaalsuniform, dat Jeltsin hem in betere tijden heeft verleend. Maar zodra Korzjakov zijn mond opendoet om een verklaring voor te lezen in een krampachtig-ambtelijke stijl, blijkt dat de gave van het woord hem is ontgaan.

Korzjakov moet het opnemen tegen klinkende namen. Die van schaakgrootmeester Anatoli Karpov bijvoorbeeld. En de vrouw van de briljante oplichter Mavrodi die met zijn 'investeringsfonds' MMM miljoenen Russen van hun spaargeld heeft afgeholpen. Karpov voert echter geen campagne, hij organiseert alleen schaaktoernooien in Toela, waar hij ooit op school heeft gezeten. Mevrouw Mavrodi heeft van de verkiezingen een nieuw investeringsspel gemaakt: kiezers betalen 3000 roebel (één gulden) voor het 'recht' campagne te voeren voor haar en zij recruteren vervolgens anderen om van hen 3000 roebel te incasseren.

Niet bekend

Ook was bekend dat hij iets van doen had met de belastingvrije import van alcohol en sigaretten, een privilege dat was toegekend aan sportorganisaties. Van die zaak kwam iets boven water toen Korzjakov en een sportbaas met elkaar in gevecht raakten over wederzijdse beschuldigen veertig miljoen dollar te hebben verdonkeremaand. Een reeks van affaires is met Korzjakov verbonden. Als Toela hem zondag naar het parlement in Moskou afvaardigt, zullen nog vele affaires volgen. Het kan ook zijn dat Korzjakov zich doodstil zal houden, genietend van zijn onschendbaarheid waarop oude affaires zullen afketsen.