'De drugs zijn uitgewerkt in Engeland'

AMSTERDAM - 'Kan iemand tegenwoordig nog grappig en energiek zijn zonder verdacht te worden van cokegebruik? Kan iemand nog een beetje teruggetrokken en vaag reageren zonder dat er meteen gedacht wordt dat er een (verborgen maar) verschrikkelijke heroïneverslaving achter zit?' 'Nope', schrijft Laura Craik van het trendsettende Engelse magazine The Face in het januarinummer van 1998. En dat is verrassend, want als er één blad altijd koketteerde met de alternatieve, door coke voortgestuwde snelle wereld van de avant-garde, dan was het The Face wel.

Maar nu slaat Craik onder de titel 'Narcotica, obsessie van het jaar' opeens een opvallend bezorgde toon aan. Het artikel is niet gevoed door moralisme, maar door een praktisch ingegeven inzicht, dat gevoed wordt door de berichten uit de Engelse pers het afgelopen jaar. Want als er één onderwerp - van de wereld van de avant-garde tot en met die van de massaal uit het ei gekropen Engelse jongerencultuur -1997 beheerste, dan Drugs wel.

Wie gebruikt, moet dat zelf weten, luidt de strekking van het artikel, maar nu het gebruik van coke, heroïne, XTC, speed, prozac en wat er nog meer aan chemische middelen moge zijn zo massaal geworden is, dat kinderen van onder de dertien ze als smarties en limonade naar binnen werken, wordt het tijd om na te denken.

'Drugs', schrijft Craik, 'zijn vanuit de schemering van de subcultuur opgestuwd tot massa- en mainstream-cultuur en de vraag is: Is dat wel goed?'

Blijkbaar niet. Sterker: Nope. Want vervolgens haalt ze Richard Ashcroft, de zanger van The Verve, aan om haar waarschuwing kracht bij te zetten: 'Ik vind het vervelend als ladingen kinderen onze platen draaien', citeert ze Ashcroft. De zanger, die met het nummer 'The drugs don't work' ('they just make it worse') voor het eerst als gebruiker (niet als afgekickte, die zijn er genoeg om te waarschuwen) openlijk vraagtekens zet bij de mythe dat drugs in het Trainspotting- en Britpop-tijdperk 'cool' en 'lekker' zouden zijn, is bang dat kinderen niet alleen zijn muziek maar ook zijn gewoonten overnemen.

Craik gaat erop door en vraagt zich af of de Britse samenleving, waarin zich vorig jaar 'iedere seconde wel een drugsprobleem manifesteerde', sowieso nog wel kan leven zonder aan drugs te hoeven denken. En dat, zo voegt ze er schuldbewust aan toe, 'terwijl het voor de meeste mensen materieel beter gaat dan ooit en de huidige generaties nauwelijks nog echte tegenslagen te verduren hebben. Behalve dan de obsessie dat iedereen zich beter dan goed wil of moet voelen.'

Vandaar die drugs ook. Want die brengen 'ons naar die staat - tenzij ze niet werken. . .'

Craik eindigt, ten slotte, op een manier die zelden in een moderne Engelse glossy is waargenomen: 'Helaas is iemand die erover zingt niet genoeg om ons (Britten, lezers van The Face, red.) te overtuigen. De belangrijkste lessen worden altijd geleerd via the hard way.'

Het lijkt een moedige poging van de wal het schip te keren: Dope is uit, nope is in. Nu al die andere bladen nog. En Oasis natuurlijk.