Spirituele feministes willen naar de maan

Van onze kerkredactie UTRECHT - Religie leeft. Dat bleek afgelopen zondag maar weer eens. De laatst binnengekomen toehoorders zaten op klapstoelen in het portaal om een bijeenkomst van het Spiritueel Café Deelgenoten in Utrecht bij te wonen. Ondanks het heerlijke voorjaarsweer waren spirituele (eco-)feministes in overweldigenden getale naar de discussie over 'vrouwbeelden binnen New Age' gekomen.

In een naar Natuurvriendenhuizen en oude boerderijen geurend café-tje waar je na de discussie tegen schappelijke prijs een vegetarische maaltijd kon nuttigen, sprak een forum van vijf wijze vrouwen tot 'mensen die geloven dat er meer is tussen hemel en aarde en die hun spirituele ervaringen, gevoelens en overtuiging met anderen willen delen'.

“Feminisme en spiritualiteit zijn voor mij erg belangrijk” vertelde Klara Adolena, die workshops over mythen en rituelen geeft. Zij vond dat de combinatie tussen feminisme en spiritualiteit in Nederland nog niet goed ontwikkeld is, terwijl er in Amerika al veel “kruisbestuivingen” op dit terrein zijn. Zo'n kruisbestuiving is waardevol volgens Adolena, want ook de relatie tussen vrouwen en natuur heeft vrouwen veel goeds gebracht. Wij weten nu meer over “het maanritme van onze menstruatie” en over “de diepe grot van onze baarmoeder”. Ook de natuur kan profiteren van die bestuiving, want “de aarde weer liefhebben is een heel belangrijk item”.

Johanna Donk, lichaamsgericht en creatief therapeute, die zelf sjamanisme en tantra bedrijft, vertelt dat spiritualiteit een middel is om mannen en vrouwen meer van elkaar te laten genieten. Zo kunnen de kwaliteiten van beide seksen beter tot uitdrukking komen. “In wezen hebben we allemaal last van onderdrukking.”

Na afloop van de spreekbeurten krijgen de forumleden van de gespreksleidster de gelegenheid om op elkaars toespraken in te gaan. “Wat is spiritualiteit eigenlijk?” vraagt Emmy Jacobs, lid van de onderzoeks- en wetenschapscommissie van D66, die niet zoveel op heeft met religie. (“Religie als bevrijding voor vrouwen is geen bevrijding.”) Een vrouw op de voorste rij staat op en schreeuwt, hevig gebarend, dat ze het hier met elkáár zouden hebben over feminisme en spiritualiteit en dat een forumdiscussie - de meest patriarchale vorm van communiceren die zij kent - daarvoor wel heel ongeschikt is. Zelfs de precieze gespreksleidster Inge van de Velde, psycholoog en communicatiedeskundige, is van haar stuk gebracht.

De vrouw grijpt haar kans: “Jij (Emmy Jacobs) onderdrukt vanuit je positie achter die tafel met je vraag naar spiritualiteit niet alleen mij, maar ook de Indianen, hindoes, boeddhisten enzovoorts. Dat jij op jouw leeftijd nou nog niet weet wat dat is.”

Johanna Donk vertelt dat spiritualiteit voor haar religiositeit is, het heeft te maken met de ziel en het hogere. Klara Adelena wil niet over 'grote begrippen als spiritualiteit' spreken maar over spirituele ervaringen. Hoewel, daar wil ze eigenlijk ook niet over praten want die zijn zo 'intiem'. Ze kan ze hebben met mensen en in de natuur. De maan is daarbij heel belangrijk.

Emmy Jacobs zegt enigszins bedrukt dat zij geen spirituele ervaringen kent. Zij hoort hier diverse mensen spreken over spiritualiteit en weet niet wat zij daarmee bedoelen. Iemand had het over het wezen van de essentie, dat je bereikt. Jacobs: “Wat is dat? En hoe weet je dat je er bent?” Ze somt mogelijke spirituele ervaringen op. Ze raakt 'in vervoering' van kunst, natuur, haar kinderen. “Maar om nu te zeggen dat mijn liefde voor mijn kinderen iets spiritueels is, nee. Een orgasme, misschien?” Drie innige vrouwen reageren instemmend: “Een orgasme kan heel spiritueel zijn.”