Schmitz verlaagt eigen bijdrage voor rechtshulp

Van onze parlementsredactie DEN HAAG - Staatssecretaris Schmitz van justitie is bereid de inkomensgrens voor gratis rechtshulp te verhogen en de eigen bijdragen voor rechtshulp te verlagen.

Schmitz liet dit gisteren blijken in reactie op het rapport Met recht bijstand over de gevolgen van de Wet op de rechtsbijstand. Deze wet, nog aangenomen onder het bewind van de vorige minister van justitie, Hirsch ballin (CDA), is sinds ruim een jaar in werking. Hirsch Ballin veronderstelde dat 62 procent van de bevolking onder de nieuwe wet recht zou kunnen doen gelden op gesubsidieerde rechtsbijstand. In de praktijk blijkt dit slechts 48 procent te zijn.

De commissie adviseert de staatssecretaris om het inkomen waarboven geen recht op juridische hulp meer bestaat, met 325 gulden op te trekken naar 3 350 gulden bruto per maand. De commissie stelt dat 55 procent van de bevolking gebruik kan maken van (vrijwel) gratis rechtshulp, als Schmitz bereid is alle inkomens tot die grens onder de regeling te laten vallen.

Ook pleit de commissie voor verlaging van de eigen bijdragen. Deze zouden niet voor alle inkomensgroepen evenredig naar draagkracht zijn. Vooral mensen met maandinkomens tussen de 2 050 en 2 750 gulden en tussen de 2 850 en 3 025 gulden worden zwaarder belast. Bij deze groepen is de terugloop ook het grootst.

Schmitz zei gisteren dat zij de Kamer over enkele weken zal laten weten in hoeverre zij de wet wil aanpassen. Maar zij liet alvast doorschemeren iets te zullen doen aan de eigen bijdragen voor rechtshulp. Ook is zij bereid om de inkomensgrens van 3 025 gulden bruto te verhogen. Maar niet volgens het voorstel van de adviescommissie. Dat zou per jaar enkele tientallen miljoenen guldens kosten.

Uit het rapport blijkt dat de overheid in 1994 aanzienlijk minder gratis advocaten aan burgers heeft toegewezen dan ooit tevoren. In strafzaken daalden de pro deo toevoegingen met 25 procent, in civiele processen met 32 procent. In het rapport staat dat van de 100 mensen die in '93 een of andere vorm van juridische bijstand ontvingen, vorig jaar nog 85 personen daarvoor in aanmerking kwamen. Vooral alleenwonenden zijn gedupeerd.

Dat nu nog 48 procent in plaats van de veronderstelde 62 procent van de bevolking recht heeft op gesubsidieerde rechtshulp komt volgens de commissie deels doordat de inkomensgrenzen verkeerd zijn geïndexeerd. Hierdoor zijn ongewenst en onbedoeld de inkomensgrenzen 325 gulden te laag vastgesteld. Schmitz overweegt een nieuw indexeringsmechanisme vast te stellen.