Bank verslikt zich in Spaanse lekkernij

Rioja is in Nederland een populaire wijn. Ook meneer O. doet zich regelmatig tegoed aan deze Spaanse lekkernij. Als O. in een bekend Nederlands financieel blad leest dat hij aandelen kan kopen in Bodegas Riojanas, een wijnhuis in de Riojastreek, lijkt hem dat wel wat. Bodegas Riojanas wordt in Madrid naar de beurs gebracht. O.'s eigen Nederlandse bank speelt een rol in de beursgang, vermeldt het artikel nog. Nederlandse belangstellenden kunnen zich bij die bank melden onder afgifte van paspoortgegevens.

O. schrijft zich in voor 500 aandelen. De bank accepteert dat zonder morren. Later echter wordt die acceptatie herroepen. De bank beweert zich te hebben verkeken op de nieuwe Spaanse beursregels. Het genoemde financieel blad plaatst enkele dagen na de eerste publicatie een nieuw artikel. Daarin staat dat ondanks de nieuwe Spaanse regels Nederlandse beleggers wel degelijk hadden kunnen inschrijven.

O. voelt zich genomen en belt met de redactie van het blad. Dat meldt dat de bank niet heeft gereageerd op het eerste artikel aangaande de beursgang van het Riojahuis. O. weet daarop alsnog 500 aandelen te verkrijgen op de beurs van Madrid via zijn bekritiseerde bank. Echter wel tegen meer geld, want de koers van de Bodega is na de introductie inmiddels snel opgelopen. De bank gaat niet in op O.'s verzoek het verschil tussen zijn aankoopprijs en de emissieprijs te vergoeden.

Als een maand later O. in het eerder genoemde blad leest dat de beursgang van Bodegas Riojanas is geslaagd en dat de Spaanse bank een dochter is van O.'s Nederlandse bank, voelt hij zich ernstig tekortgedaan en stapt naar de Klachtencommissie Beursbedrijf.

Voor die Commissie stelt de bank in haar verweer dat de berichtgeving in het financieel blad niet correct was. De Spaanse bank was geen dochter van O.'s bank. Die laatste heeft slechts een minderheidsdeelneming van 1,25 procent in haar Spaanse collega.

Wel erkent de bank dat zij zich louter op berichten in de pers heeft gebaseerd en inschrijvingen accepteerde met als enige drempel de overhandiging van paspoortgegevens. Later blijkt dat inschrijving van buitenlanders alleen mogelijk is als buitenlandse banken bij de Spaanse banken die de emissie leidden voor die ene gelegenheid een rekening openen. De bank van O. vond dat al te gortig want de kosten zouden in geen verhouding staan tot de opbrengst. Daarop zag de bank zich genoodzaakt de inschrijvingen alsnog te annuleren.

Daar komt nog bij, stelt O.'s bank, dat de aandelenemissie eigenlijk alleen was bedoeld voor de Spaanse markt. De Spaanse belastingautoriteiten vroegen bij inschrijving een Spaans fiscaal nummer te tonen. Uiteindelijk bleek ook de Spaanse belangstelling zo overweldigend dat de inschrijvers elk voor een bedrag van slechts 100 000 peseta's (1350 gulden) aan aandelen kregen toegewezen. Kortom: O. had geen schijn van kans gehad, concludeert de bank.

De Commissie vindt deze gevolgtrekking wel wat al te boud. Acceptatie van inschrijvingen op basis van berichten in de pers is voor een bank geen gezonde houding. De bank had zich grondig moeten informeren bij de juiste, gezaghebbende bronnen in Spanje. Aan de hand van die informatie had de bank vervolgens een communiqué moeten uitgeven met de juiste gegevens waarop elke belangstellende voldoende op de hoogte had geweest. Ook had de bank de redactie van het genoemde financieel blad kunnen wijzen op foutieve berichtgeving en correctie moeten eisen.

Dat dit alles niet is gebeurd, is de bank zwaar aan te rekenen, stelt de Commissie. De bank is immers tekortgeschoten in haar zorgplicht jegens de klanten. Lastig is vast te stellen welke schade O. heeft geleden. De Commissie velt na ampele overweging een Salomonsoordeel. Per inschrijver is een bedrag van maximaal 100 000 peseta's toegewezen. Dat betekent 80 aandelen van 1250 peseta's. De gemiddelde stijging op de eerste noteringsdag maal 80 komt neer op zo'n 400 gulden. Dat bedrag vermeerderd met de wettelijke rente krijgt O. als schadevergoeding uitgekeerd.