Deelname CD: meer stemmers

Van onze parlementsredactie DEN HAAG - Het lijkt erop dat meer kiezers dan in 1990 bij de raadsverkiezingen zijn opgekomen om de opmars van de extreem-rechtse partijen CD en CP'86 te stuiten.

De Leidse politicologen Andeweg en Irwin hebben ontdekt dat in gemeenten waar deze partijen meededen de opkomst zes procent hoger lag dan vier jaar geleden. In gemeenten waar deze partijen niet deelnamen aan de verkiezingen was de opkomststijging gemiddeld krap een procent.

De opkomst nam vooral toe in grote en middelgrote steden, uitgerekend de gemeenten waar extreem-rechts op de stembiljetten voorkwam. “Het meedoen van CD en CP'86 heeft in die gemeenten kennelijk het belang van deze raadsverkiezingen vergroot”, schrijven de politicologen in de Volkskrant van gisteren.

Volgens Andeweg en Irwin laten de uitslagen niet zien of de hogere opkomst wordt veroorzaakt door extreem-rechtse kiezers die anders waren thuisgebleven of juist door burgers die uit verontrusting over CD en CP'86 hebben gestemd. Zij vermoeden dat beide bewegingen hebben plaatsgevonden. In het merendeel van de gemeenten waar extreem-rechts meedeed zijn er meer extra kiezers opgekomen dan CD en CP'86 er aan stemmen bij hebben gekregen. Vooral in de grote steden was de opkomststijging veel groter dan de winst voor extreem-rechts.

Volgens de politicologen valt er geen verband aan te tonen tussen de hogere opkomst en de grote activiteit van landelijke politici in de verkiezingscampagnes. Aangezien de politieke kopstukken hun gevecht vooral via de nationale media voerden, zou het effect daarvan over het hele land waarneembaar moeten zijn. Dat blijkt niet het geval. In een derde van de 260 onderzochte gemeenten daalde de opkomst of bleef zij gelijk.