Raadsman Kobus L. ziet uitglijder in afspraken kroongetuige

Van een onzer verslaggevers DEN HAAG - Justitie in Rotterdam heeft medio 1993 in het onderzoek naar drugsbaron Kobus L. een regeling getroffen met een kroongetuige die niet door de beugel kan. Het OM moet daarom niet-ontvankelijk worden verklaard.

Dit zei gisteren mr. T. van der Spoel, de raadsman van de vermeende top-crimineel, voor het hof in Den Haag. De 'deal' met de door justitie benaderde kroongetuige Helio S. hield in dat deze in ruil voor zijn verklaringen over L. zélf niet zou worden vervolgd.

In het rapport van de commissie-Van Traa worden regelingen als deze van de hand gewezen. Afspraken met criminelen zijn toegestaan, maar als tegenprestatie mogen die - indien de persoon in kwestie zelf van ernstige, strafbare feiten wordt verdacht - geen volledige immuniteit inhouden.

S., die enige tijd deel uitmaakte van het netwerk van L., zou betrokken zijn geweest bij een tiental zaken in zowel hard- en softdrugs. Slechts de verklaringen die hij tegen L. aflegde, voorkwamen dat hij langdurig werd gestraft. De kroongetuige maakte de afspraak met justitie dat hij persoonlijke bewaking zou genieten. Voor dat in praktijk werd gebracht overleed Helio S.: op 6 december 1993 werd hij voor zijn woning door onbekenden doodgeschoten.

Het OM in Rotterdam heeft altijd ontkend dat er sprake zou zijn van een deal. Er waren afspraken met S., maar tot afronding was het door zijn dood niet gekomen. De rechtbank stelde anderhalf jaar geleden dat het wel degelijk een deal betrof. Niettemin vormden de door S. afgelegde verklaringen een belangrijk bewijs in het vonnis, waarin L. tot twaalf jaar cel werd veroordeeld.

In hoger beroep trachtte procureur-generaal mr. C. Flint-Van Noord opnieuw het belang van de verklaringen van S. aan te tonen. Maar ook zij kende in haar requisitoir aarzelingen over diens status. “Het is aan het hof om de deal die met hem is gemaakt te toetsen en uit te maken of de toen gemaakte afspraak ook nu nog verantwoord is.”

Pikant in de deal was dat juist de toenmalige Rotterdamse officier van justitie mr. M. Witteveen als eerste bereid bleek om in beginsel van vervolging tegen S. af te zien. Hij is nu in Amsterdam één van de aanklagers in het proces tegen de bende van De Hakkelaar, waarin eveneens de inzet van kroongetuigen centraal staat. “Zou deze officier hier patent op hebben?”, vroeg mr. Van der Spoel zich gisteren in zijn pleidooi af.

De raadsman gaf aan dat het OM in Rotterdam op meer punten fouten heeft gemaakt, die tot niet-ontvankelijkheid moeten leiden. Zo heeft CID-officier van justitie mr. R. de Groot naar zijn oordeel “willens en wetens” informatie over het onderzoek verzwegen. Dit betreft een infiltratie-actie die eveneens in 1993 begon en dit tot februari 1994 duurde. De actie, waaraan drie infiltranten deelnamen, leverde niets op. Voor de rechtbank in Rotterdam repte mr. De Groot daar met geen woord over. “Wij bestrijden met klem dat in deze zaak informatie zou zijn achtergehouden. Het onderzoek is open en 'clean' verricht”, zei de officier destijds.

Pas november vorig jaar bleek voor het hof, nota bene door toedoen van de procureur-generaal, dat er wel degelijk was geïnfiltreerd. “Niet slim”, noemde zij de handelwijze van mr. De Groot, die de zaak-officier en recherchechef niet van de infiltratie op de hoogte bracht. “Schandelijk, dat dit is gebeurd”, haalde mr. Van der Spoel voor het hof uit, verwijzend naar eerdere kritiek van mr. De Groot op de in zijn visie niet altijd gewetensvolle advocatuur.

Mr. Van der Spoel hekelde de handelwijze van de divisie zwaar georganiseerde criminaliteit van de politie Midden- en West-Brabant, die een aantal medeverdachten van L. zou hebben benaderd om anoniem over de drugsbaron te verklaren. “Via bijvoorbeeld gratieverzoeken viel er in die gevallen voor medeverdachten iets te regelen”, aldus de advocaat. “Het OM heeft hiervan nooit verantwoording afgelegd.”

Het proces tegen L., tegen wie 15 jaar cel alsmede een boete van vijf miljoen gulden is geëist, wordt vrijdag voortgezet met het repliek van de procureur-generaal.