Hoofd van de Sjien Bet neemt ontslag na 'succes'

JERUZALEM (AP, AFP) - Het hoofd van de Sjien Bet, de Israëlische geheime dienst heeft ontslag genomen. De positie van K. - zijn naam is staatsgeheim - was onhoudbaar geworden na de moord op premier Jitschak Rabin. De Sjien Bet staat sindsdien onder zware kritiek, omdat zij belangrijke informatie had genegeerd en omdat de beveiliging van de premier van geen kant had gedeugd.

K. heeft meteen na de aanslag op vier november zijn ontslag aangeboden, maar premier Sjimon Peres weigerde dat toen te aanvaarden. De opvolger van K. zal naar alle waarschijnlijkheid niet uit de rangen van de Sjien Bet zelf komen. Want ook de verschillende afdelingshoofden moeten zich dezer dagen voor de speciale onderzoekscommissie verantwoorden voor hun nalatige optreden. Vier van hen zijn al geschorst dan wel uit eigen beweging opgestapt. Het is niet duidelijk waarom Peres nu wel het ontslag van K. heeft aanvaard. Mogelijk houdt dat verband met de aanslag op de Palestijnse 'bommenexpert' Jihja Ajasj, die vrijdag om het leven kwam, naar men aanneemt door toedoen van de Sjien Bet. Hierdoor treedt K. tenminste na een alom erkend 'succes' af. Volgens een opiniepeiling juicht bijna negentig procent van de Israëlische bevolking de aanslag op Ajasj toe, ook al is de kans groot op een bloedige wraakactie van de Hamas.

De Israëlische media stortten zich gisteren op de reconstructie van de aanslag. Volgens de krant Maariv heeft de Palestijnse collaborateur die Ajasj de met een bom uitgeruste zaktelefoon bezorgde, daarvoor bijna een miljoen dollar en een nieuw paspoort gekregen van de Sjien Bet. Volgens weer andere bronnen wist de man helemaal niet dat er een explosief in de telefoon was aangebracht. Hij dacht dat de Sjien Bet er 'slechts' afluisterapparatuur in had geplaatst. Duidelijk is wel dat er sprake is van een lang tevoren en tot in de details beraamde aanslag.

Ajasj, bijgenaamd de ingenieur, stond bovenaan de Israëlische lijst van gezochte Palestijnen. Hij zou het brein zijn geweest achter zeven zelfmoordaanslagen in Israël, waarbij meer dan zestig Israëliers gedood werden. Premier Rabin heeft indertijd opdracht gegeven de jacht op 'de ingenieur' te openen. Maar Rabin schijnt enkele maanden geleden ook een poging tot een aanslag op Ajasj tijdens een bruiloft te hebben tegengehouden omdat het risico op veel burgerslachtoffers te groot was. Zijn weduwe, Lea Rabin, reageerde afgelopen weekeinde op het nieuws van de aanslag met “jammer dat Jitschak het niet meer heeft meegemaakt”.

Afgelopen vrijdagochtend had Jihja Ajasj een telefoontje gekregen van zijn vader. De gewone lijntelefoon was al enige tijd kapot - hetgeen niet ongewoon is in Gaza. Ajasj was enkele maanden geleden ook opgehouden zijn eigen draagbare telefoon te gebruiken, omdat hij meende dat de Israëliërs zijn nummer hadden getraceerd. Op zijn schuiladres in Gaza gebruikte Ajasj daarom de mobiele telefoon van een medebewoner, Osama Hamad. Osama werkte voor zijn oom, een welgestelde aannemer, die hem de telefoon ter beschikking had gesteld. Naar nu blijkt zou oomlief Kamal Hamad al jaren voor de Sjien Bet werken. Volgens Osama Hamad vroeg zijn oom hem afgelopen donderdag om de telefoon en kreeg hij deze later terug met het verzoek hem niet uit te zetten.

Vrijdagochtend om acht uur belde de vader van Ajasj. Osama nam op en riep Ajasj. Osama hoorde Ajasj nog net naar de gezondheid van zijn vader informeren en hem adviseren goed op zichzelf te passen, toen hij de kamer uitliep. Toen hij na vijf minuten terugkeerde trof hij Ajasj onthoofd aan. Volgens buurtbewoners was er om die tijd een Israëlisch vliegtuig overgevlogen. De Israëlische televisie suggereerde dat vanuit de lucht via een bepaalde code het explosief in de zaktelefoon tot ontploffen is gebracht. De krant Jediot Achronot schreef dat het mogelijk is een ons krachtige explosieven als RDX of Semtex in een draagbare telefoon te stoppen.

Hoewel Israël officieel niet toegeeft de aanslag te hebben gepleegd, liet premier Peres gisteren weten dat “als iemand denkt dat hij Israëliërs kan ombrengen en dat Israël daar onverschillig bij blijft, hij lichtelijk overdrijft”.