SCHELTEMA

Er is helemaal niets uitgelekt, luidde donderdagavond zo'n constateer-vraag van Paul Witteman aan Maarten van Traa. Deze moest dat conform de waarheid bevestigen, stijlvol en in één adem zijn équipe prijzend voor doorzettingsvermogen en geslotenheid.

Hij deed het niet met een vrolijke one liner, want hoewel daartoe met regelmaat uitgenodigd had Van Traa zelf ook de sobere kaft van zijn jongste boek aangetrokken. Zelfs toen NOS-verslaggever Pim van Galen hem op zeker moment pontificaal voor open doel neerzette, de bal even koesterde en vervolgens informeerde naar de diepere betekenis van het schoonmaken van zijn bril, verwees Van Traa niet naar het succes van frater Venantius of het verwijderen van de allerlaatste ongerechtigdheden, maar ging hij met de arme Van Galen een discussie op niveau aan over de betekenis van het schoonmaken van een vuile bril in het algemeen. Niets lastiger voor veel verslaggevers dan een geïnterviewde die het verwachtingspatroon aan z'n laars lapt.

Helemaal niets uitgelekt en Van Traa begint zijn medespelers te prijzen. In plaats van dat hij zegt: “Inderdaad en ik ben blij dat u dat vraagt. Want daar heb ik, pardon, daar hebben wij het nog knap lastig mee gehad. Zoals u weet is de aanhoudende nieuwsjacht een kenmerk van de journalistiek en dat hebben wij geweten. Er zijn twee verborgen microfoontjes gevonden tussen de tulpen in ons werkvertrek, regelmatig zijn er als koffiejuffrouw verklede journalisten door bodes ontdekt, zodat zij ons niet ongemerkt geheimen hebben kunnen ontfutselen. Dagenlang heeft er een auto met inzittende bij ons allen voor de deur gestaan en wij hebben zo ons vermoeden wat zich daarin aan richtcamera's, telefoonscanners en overige technologische nieuwlichterij bevond. Maar geen van ons heeft in huiselijke kring, zelfs niet op een onbewaakt ogenblik in de echtelijke sponde, aan de ontbijttafel of op een vrijmoedig moment rond de kerstdagen, zich één geheim laten ontvallen. Drie insluipers, van drie verschillende media, zijn op drie verschillende momenten bij de Staatsdrukkerij op het laatste moment ontdekt in respectievelijk een bezemkast, een toilet en onder de drukpers, en aan de bevoegde instanties uitgeleverd. En dan zwijg ik nog over de geregelde mediacontacten in de panden der Tweede Kamer, waarbij wij er ook steeds in geslaagd zijn om ondanks de grootste verlokkingen in spiritualia dan wel persoonlijke roem en triomf, niets te zeggen. Meneer Witteman, het was een hels karwei met zo'n mediacircus maandenlang achter je aan, maar onze missie hebben wij zonder kleerscheuren volbracht. Als ik daar een persoonlijke noot aan mag toevoegen: ik ben daar content over. Maar wat was de vraag ook alweer?”

Er is helemaal niets uitgelekt. De commissie heeft zeer discreet gewerkt, maar vooral kùnnen werken, omdat gaande het onderzoek de pers zich terughoudend heeft opgesteld. Van een nerveuze, hijgerige jacht op de primeur van het vernietigend oordeel was geen sprake. Er is maar een kleine draai nodig om te spreken van een zwakke periode van de pers, in plaats van een proces waarbij de media zich van hun verantwoordelijkheid bewust hebben getoond.