VVD-congres

Vanzelfsprekend dient het te worden toegejuicht dat het VVD-congres het afgelopen weekeinde de scherpste voorstellen uit het verkiezingsprogram heeft weggestemd. Immers, het program zoals het er lag, zette de sociale cohesie in de samenleving onder zware druk. Dat beloofde weinig goeds; niet alleen voor de onderkant van de samenleving, maar ook voor de samenwerking met PvdA en D66 (paars) of het CDA.

Tegelijkertijd is het begrijpelijk dat de overige partijen een beetje lacherig hebben gereageerd op deze ommezwaai van de VVD. Jaar in jaar uit heette het immers dat juist uit sociale overwegingen het minimumloon omlaag moest en de duur van de werkloosheidsuitkeringen bekort moest worden. Dat gebeurde met de redering dat alleen zo voldoende werkgelegenheid geschapen kon worden: beter de warmte van een baan dan de kilte van een uitkering.

Nu de VVD zo verrassend is teruggekeerd op haar schreden, kan de argeloze kiezer zich terecht afvragen hoe serieus de tot dusverre gevoerde koers wel was. Veelbetekenend was een opmerking van minister Zalm die zondagavond in Netwerk veronderstelde dat vooral electorale motieven aan deze ommezwaai ten grondslag zullen hebben gelegen. Dat is op zichzelf legitiem, zij het dat de VVD zo wel laat zien hoe weinig principieel deze partij over zo'n gevoelig onderwerp nadenkt.

Die weinig principiële houding verklaart ook waarom VVD-leider Bolkestein zo laconiek reageerde op de congres-uitspraken. Kennelijk doet het er in deze partij niet toe, zolang het maar Kamerzetels oplevert. Van een partij die bij haar oprichting vijftig jaar geleden haar liberale beginselen onderstreepte, hadden we een principiëlere onderbouwing voor zo'n ommezwaai verwacht.