EU verwijt Nederland geld te slaan uit varkenspest

Van onze correspondent LUXEMBURG - Nederland ligt overhoop met de Europese Unie over de varkenspest. In een volgens minister van landbouw Van Aartsen “slordig en merkwaardig” rapport wordt Nederland ervan beschuldigd een slaatje te hebben geslagen uit de door EU gefinancierde opkoopregeling.

Inspecteurs van de Europese Unie komen in het ontwerp-rapport tot de conclusie dat Nederland meer aandacht heeft gehad voor de lucratieve opkoopregeling dan voor het bestrijden van de varkenspest. In zijn reactie noemt het ministerie van landbouw die bewering “volkomen uit de lucht gegrepen”.

Minister Van Aartsen zei gisteren in Luxemburg politieke motieven te vermoeden achter het rapport. De kritiek op Nederland zou vooral zijn ingegeven door de snel oplopende kosten van de varkenspestepidemie. Die kosten lopen zowel voor Nederland als voor de Unie dit jaar al in de miljarden guldens. Inzet van de ruzie is de verdeling van die pijn.

Bij het ruimen van dieren op besmette en verdachte bedrijven neemt de Europese Unie 50 procent van de kosten voor zijn rekening. Bij dieren die werden geslacht omdat zij - als gevolg van het vervoersverbod - uit hun hokken dreigden te barsten hoeft Den Haag maar 30 procent van de vergoeding te betalen en komt 70 procent voor rekening van Brussel.

De Europese inspecteurs verwijten Nederland veel meer oog te hebben gehad voor die tweede - lucratieve - regeling en minder aandacht voor de bestrijding van de eigenlijke epidemie. De EU-inspectie concludeert dat Nederland willens en wetens heeft afgezien van preventieve slacht om meer Europese gelden binnen te halen via de opkoopregeling. Daarmee zou Nederland verspreiding van de ziekte in de hand hebben gewerkt in plaats van bestreden.

Die suggestie heeft in Den Haag woede gewekt. “De bestrijding van de pestepidemie heeft in Nederland steeds voorop gestaan en staat dat nu nog”, schrijft het hoofd van de veterinaire dienst C. van der Meijs in zijn antwoord aan Brussel. Van der Meijs voegt eraan toe dat Nederland zelfs heeft gepleit voor een verlaging van de opkoopprijzen om de regeling minder aantrekkelijk te maken. De Europese Commissie zou dat echter hebben geweigerd.

De Europese inspecteurs suggereren dat Nederland daarnaast illegale transporten in de hand heeft gewerkt door op verdachte bedrijven alleen een schatting te maken van het aantal varkens; de dieren werden pas geteld als er echt van besmetting sprake was. Volgens de inspecteurs waren die tellingen steevast lager dan de schattingen, ofwel in de tussentijd zouden dieren zijn verdwenen.

Van Aartsen deed die kwestie gisteren af als “peanuts”. Maar inmiddels worden de dieren geteld zodra een bedrijf verdacht is.

Mocht de Europese Commissie de kritiek van haar inspecteurs overnemen dan bestaat de kans dat Nederland wordt gekort op de twee miljard gulden die het nog tegoed heeft.