STEUNPUNT / Bel de 'specialist nieuwe risico's', voor al uw Zijnsvragen

,,Heeft u vragen op geestelijk gebied in ruimste zin, bel dan gerust de Zijnslijn. De begeleiders van de Zijnslijn helpen u uzelf te helpen.'' Het is het ultieme jaren negentig-steunpunt, deze gloednieuwe telefonische hulpdienst voor 'spirituele, religieuze, existentiële en Zijnsproblemen.' Een probleem met uw Zijn? Bel de begeleiders van deze lijn.

Dat blijkt er, bij nadere kennismaking, één in getal te zijn. Han M. Stiekema is, naar eigen zeggen, arts, psychotherapeut, Zen-leraar, schrijver (onder de schrijversnaam Han Originali), organisatie gezondheidsadviseur, zingevingsbegeleider, specialist nieuwe risico's en wat al niet meer. Pionier bovenal, zegt hij met gepaste trots. In de jaren '70 pionierde hij in de 'biologische geneeskunde'. Nu heeft hij een nieuw, 'verwaarloosd gebied' betreden: de spirituele benadering der probleemoplossing.

,,Psychotherapeuten'', zegt Stiekema, ,,missen de spirituele dimensie. Die maken overal een probleem van. Er zijn wel allerlei clubjes met filosofietjes waar mensen terecht kunnen. Maar ik hoor nergens bij. Ik ben een neutraal punt. Ik bied rust.''

Han M. Stiekema is een forse, blonde Groninger met een Oosters tintje. Groene bretels draagt hij en groene ringen om de vingers. Zijn bezoekers dienen zich te ontdoen van hun schoeisel en krijgen groene slippers aangereikt. Daarna een kopje kruidenthee en een lang verhaal - voortdurend onderbroken door de telefoon die rinkelt.

Stiekema's Zijnslijn, pas een paar weken oud, voorziet waarachtig in een behoefte. Een vrouw, 55 jaar, belt op. Ze heeft een probleem. Stiekema luistert naar haar verhaal en geeft haar dan een Zijnsadvies. Hij zegt: ,,Een probleem kun je op twee manieren benaderen. Je kunt beslissen dat je het niet wilt hebben. Je zegt tegen jezelf: dit probleem stoort mij, ik wil er vanaf.'' Hij zegt: ,,Dan ga je naar een therapeut of zo. Maar dat valt nog niet mee! Naar de Riagg, of een ander soort therapie, waar je in een groepje mensen wordt geduwd met dezelfde problemen. Allemaal in de menopauze, of allemaal aan de drank. Nou, lèuk! Nee, daar groei je niet van.''

,,Er is een andere weg. Daarbij zeg je tegen jezelf: dit probleem hoort bij mij. Misschien heeft het me zelfs wel iets te zeggen. Iets waardoor ik wijzer word, mijzelf verdiepen kan. Je zou daarom kunnen zeggen: Dankjewel probleem, van jou kan ik wat leren. Daarna is er nog maar één stap te zetten,'' doceert Stiekema in de hoorn. ,,Je moet dan ontdekken dat je méér bent dan je probleem, snap je? Het probleem is dat je door je probleem wordt beheerst. Als je dat door hebt, blijft er nog maar één probleem over: weer baas in eigen huis worden. Dat doe je door innerlijke afstand te creeren tussen jouzelf en je probleem. Snap je?''

Het is duidelijk dat Stiekema deze tweede weg, dit 'pad der verdieping', zelf bewandelt én adviseert in geval van problemen. Maar, houdt hij zijn gesprekspartner voor, zij moet zelf beslissen wat voor haar het beste is. ,,Je moet daarover nadenken. Je kunt mij altijd bellen.'' En, biedt hij in één adem aan: ,,Als je een behandeling wilt in mijn praktijk, vind ik dat prima.''

De Zijnslijn is gratis, maar Stiekema hoopt vast zo klanten te werven voor zijn 'praktijk', waar hij een Persoonlijk Integratie Programma (PIP) aanbiedt? ,,O nee'', ontkent hij stellig. ,,Ik vind het gewoon het fijnste dat er is, contact hebben met mensen op spiritueel niveau.'' Echte 'dieptevragen' vindt hij het allerfijnst. Zijnsvragen als: wie ben ik, en: waarom ben ik hier.

De telefoon gaat. Een man. Hij heeft een engel gezien. ,,Die komt uit de tussenwereld'', legt Stiekema uit. Boodschappers zijn het, die engelen. Maar pas op: ze verkondigen niet de uiteindelijke waarheid. Want de uiteindelijke waarheid is dat in ons bewustzijn wel, maar in werkelijkheid geen engelen bestaan. ,,Snap je?''

Stiekema hangt op, draait zich om en zegt tevreden: ,,Mensen op eigen benen zetten, dat is mijn passie.''