Steun hoogleraren niet alleen gunstig voor Brinkman

DEN HAAG - Het is een beproefde methode die CDA-leider Elco Brinkman hanteerde tijdens de persconferentie over zijn commissariaat bij Arscop BV. Wie vertrouwenwekkend wil overkomen, doet er goed aan zich te laten bijstaan door hooggeleerden met veel verstand van zaken, professoren die het publiek kunnen overtuigen.

Fabrikanten kennen het systeem. Toen eerder dit jaar schade dreigde voor het gedegen imago van voedingsmiddelenfabrikant Nutricia, omdat er een lading besmette kindervoeding in de winkels lag, greep de directie naar het middel. Er werden hoogleraren bijgehaald om de pers uit te leggen dat de Olvarit-affaire wel ernstig was, maar geen gevolgen kon hebben voor de tere babymaagjes. Het lukte, uit allerlei peilingen bleek dat het publiek vertrouwen bleef houden in Nutricia.

Brinkman bracht donderdagavond twee zwaargewichten op het gebied van belasting- en ondernemingsrecht mee, in een poging hetzelfde effect te bereiken. Hij moest zijn blazoen volledig zuiveren, om alle twijfels weg te nemen over zijn capaciteiten als leider. De professoren dienden hun bijdrage te leveren aan Brinkmans opzet niets verborgen te houden en alle feiten, tot in de kleinste details, te openbaren. Bovendien zou Brinkmans conclusie dat hij geen fouten heeft gemaakt in de Arscop-zaak, aan kracht winnen als die werd ondersteund door de opgetrommelde deskundigen, prof. mr. P. van den Hoek en prof. mr. D. Juch. Na een roerige week wenste Brinkman een dikke streep onder de affaire te zetten, mede via het beproefde recept van ingeschakelde hoogleraren.

Toch werkte het dit keer niet zo simpel. Door voor de camera's te gaan zitten met de twee professoren aan zijn zijde, bereikte Brinkman ook een ander, minder gunstig, effect. Hun aanwezigheid wekte de indruk dat de CDA-leider en beoogd premier de hulp van anderen nodig had bij het afleggen van verantwoording. Kon Brinkman die moeilijke taak soms niet in z'n eentje af? Een week lang liet Brinkman het tweetal onderzoek doen naar de vermeende zwart-geldpraktijken bij een dochterbedrijf van Arscom BV, waar hij commissaris is. Was die week nog niet genoeg om zich alle details eigen te maken?

De woordvoerder van Brinkman werpt tegen dat de bijdrage van de twee professoren juist was bedoeld om geen vragen onbeantwoord te laten. Zij hadden op verzoek van Brinkman het onderzoek gedaan. Zij waren in staat als onafhankelijke experts een oordeel te vellen over de bedrijfs- en belastingkundige aspecten.

Daar mag Brinkman in alle oprechtheid voor hebben gekozen, op de persconferentie gingen de twee hoogleraren verder dan van hen verwacht mocht worden, in hun rol als onafhankelijke deskundigen. Herhaaldelijk leek het erop, of ze beiden als advocaat van de CDA-politicus waren ingehuurd.

Zo gaf Van den Hoek desgevraagd een oordeel over de inval van de fiscale opsporingsdienst (Fiod) vorige week bij Arscop BV. Justitie heeft in zijn ogen zo weinig aanwijzingen in handen, dat er sprake is van 'een dunne zaak' tegen de verdachte Arie Valkenburg, de directeur en oom van Brinkman. Nog geen uur later reageerde een nijdige officier van justitie in Arnhem op de uitspraak van de professor. “Justitie doet geen inval op basis van een dunne zaak”, bitste de officier.

Met die opmerking over de matige bewijslast bij justitie heeft Van den Hoek Brinkman geen dienst bewezen. Het komt vervelend over wanneer straks zou blijken, dat het akkefietje van oom Arie met de belastingsdienst toch niet zo dun is. Vervelend voor Brinkman, nu hij heeft besloten gewoon aan te blijven als commissaris van de beheermaatschappij Arscop.

Via de verdediging-met-professoren heeft Brinkman geprobeerd alle kritiek weg te nemen. Op voorhand rekende hij op succes, en hij besloot dan ook zijn nevenfunctie aan te houden, in het belang van familieleden wier geld belegd is in Arscop. Hoewel het CDA-partijbestuur dat besluit nu 'respecteert', blijkt waarnemend partijvoorzitter mevrouw Lodders hem eerder de raad te hebben gegeven het commissariaat neer te leggen. Een zelfverzekerde Brinkman heeft daar niet naar willen luisteren, mede speculerend op het vertrouwenwekkende effect van de professoren.