Het was toch een goed idee

Zes december, Amsterdam-Den Haag. De trein zit vol met opgewonden scholieren. Ze praten over de hoge werkdruk. Ik voel me een buitenstaander, ook al ben ik 17, net als zij. Ik heb geen Tweede Fase, maar heb mij twee jaar bij het Laks (scholierenorganisatie) met de onderwijsvernieuwingen bezig gehouden. Over veel knelpunten die ik tegenkwam hoor ik nu niemand.

De politiek heeft bedacht dat er te veel hoog opgeleiden zijn in het land. De oplossing: minder mensen hoog opleiden. Tja. De Tweede Fase zou havo en vwo moeilijker maken, daarom. En ook omdat de mensen beter uitgerust aan het hoger onderwijs moesten beginnen.

De doorstroom van mavo naar havo en van havo naar vwo wordt door de Tweede Fase en het vmbo (onderwijsvernieuwing van mavo/vbo) bijna onmogelijk gemaakt. En intussen besluiten ze dat je na mbo hbo wel in drie jaar aankan, terwijl doorstromende mbo'ers die vier jaar vaak nodig hebben.

De PvdA - die ooit gelijke opleidingskansen hoog in het vaandel had - neemt met de Tweede Fase juist maatregelen om de sociale mobiliteit te verkleinen. De integratie van kinderen uit een lager opgeleid milieu, met een hoog gehalte aan allochtonen, wordt veel moeilijker. De Eerste Fase, ook wel basisvorming genoemd, was een poging om iedereen tot een bepaald niveau even hoog op te leiden. Deze tegenstelling tussen de twee vernieuwingen vergroot de overgang naar de vierde klas. Een vwo-leerling wordt de eerste drie jaar in een laag tempo gehouden en moet in de laatste drie jaar ineens aan heel hoge exameneisen voldoen. Dan krijg je wel werkdruk.

Onlangs riep wethouder Van der Aa uit Amsterdam ouders op hun kind niet op een te hoog niveau te laten beginnen aan de middelbare school. Dat terwijl uit statistieken blijkt dat ouders juist te laag kiezen. Leuk als de vriendjes daar ook heen gaan, maar niet als je door de Tweede Fase en het vmbo gedwongen wordt de keuze van beroepsrichting al op je veertiende, vijftiende te maken en het je vervolgens bar moeilijk wordt gemaakt 'op te stromen'. Maar dat is een belangrijke mogelijkheid: het herstel van een fout die meestal niet door de jongere zelf is gemaakt; een recht. Stemrecht schaf je ook niet af als er een lage opkomst is.

Leiden CS. Voor de staking is er in elk geval een goede opkomst. Ja, en het moet weer eens gezegd, Tweede Fase is dus niet hetzelfde als Studiehuis. Het Studiehuis heeft alleen te maken met zelfstandigheid. De meeste stakers hebben niet zoveel tegen zelfstandigheid, dat zie je zo. Ze hebben wat tegen de onvoorbereide invoering ervan.

De voorbereiding was eigenlijk de Eerste Fase, de basisvorming. Er is net een rapport uit van de inspectie, dat stelt dat de basisvorming op 70 procent van de scholen onvoldoende is ingevoerd. Na twintig jaren verwaarlozing en verkapte bezuinigingen is het voortgezet onderwijs een uitgewoond huis. Ze hadden geld noch puf voor de grondverf. Er nu lak opsmeren levert geen mooi Studiehuis op. De Eerste Fase werd opzij geschoven omdat men eerst met de Tweede Fase aan de gang moest. Ons land is te hoog opgeleid, jaja, maar op het ministerie kunnen ze nog niet eens in de goede volgorde tot 2 tellen.

Den Haag CS. Een spandoek: 'werkdruk + stress = Studiehuis'. Wat jammer, het was echt een goed idee.