Weg met de KRO en laffe bisschoppen

“Het zou een godsgeschenk zijn, indien de KRO zou worden opgeheven. Waarom? Omdat dan al die niet (meer) gelovige omroepmedewerkers worden onthouden van hun alibi, als zouden zij iets met de K van de KRO van doen hebben. Pas dan durven hopelijk bisschoppen te ontwaken uit lafheid.”

Wie vreest dat de r.-k. kerk in Nederland via de dialoog in het moeras van lief-zijn voor elkaar is terechtgekomen rekent buiten de waard van de toog der nieuwe innerlijkheid: priester-publicist dr. Antoine Bodar. In zijn Katholiek Nieuwsblad komt hij in het beperkte kader van zijn column weliswaar niet tot exacte onderbouwing van zijn hartewens en invectieven, maar hier worden zonneklaar geen zoete dialoogbroodjes gebakken, hier heeft 's hemels eigen sommelier geproefd dat de zich nog katholiek noemende omroep de volle rode wijn van Kana grof versneden heeft tot een waterig bocht.

Ten bewijze noemt Bodar de televisie-mis, die “verschrikkelijke bijeenkomsten” van “afzien natuurlijk”, “rampzalige vieringen”, die de KRO 's zondags vanuit Lelystad verzorgt. “Bisschoppen, weest alstublieft eens wat flinker,” maant hij.

Zoiets schrijft een priester niet, tenzij hijzelf veel mooier de mis kan en wil doen. En eerlijk gezegd is dat niet moeilijk: geef mij het koor van Frank Govers' uitvaart, doe er een kathedraal van Vézelay bij en ik breng iets voor het voetlicht dat geheid menig oog, oor en religieuze zinnen meer zal strelen dan dat brave broddelen in de polder doet.

Piet Derksen

Met veel geld en ongetwijfeld nog meer gebed ijverde enkele jaren geleden ook Piet Derksen al voor het einde van de KRO. En misschien is die strijd hoog in de hemel nog beter te voeren - al had in de eerste slag de KRO nog de langere adem en werd alleen KRO's advocaat bisschop Bür uitgeschakeld. Op aarde heeft Bodar om zo te zeggen die strijdbijl weer uit het graf van Derksen opgegraven. En met de affaire-Bür en dertig jaar polarisatie in gedachten brengt de vraag welk optreden van bisschoppen nu 'laf' of 'flink' moet heten de prille dialoog weer terug bij af.

Koster

Priesters die esthetisch en ethisch op een hoger niveau de mis kunnen verzorgen zijn schaars. Maar nog schaarser zijn tegenwoordig de kosters - een in korte tijd gedecimeerde beroepsgroep; ze zijn wegbezuinigd, vervangen door vrijwilligers. Een bijlage van 1-2-1, blad van de r.-k. kerkprovincie, is ditmaal geheel gewijd aan deze vrijwel verdwenen functionaris.

Onder het motto 'Geen kerk zonder koster' wordt een kentering bepleit. Lof voor velen die onbezoldigd kosterswerkzaamheden verrichten, maar het is een feit dat verreweg de meeste kerkgebouwen buiten de erediensten potdicht zijn bij gebrek aan toezicht, een bewaker, in het latijn custos, koster.

Eigenlijk, zo valt te begrijpen, is de koster de sleutelfiguur voor de befaamde 'onthaasting' van minister De Boer: kerken, die overdag zomaar open staan ten behoeve van ieder die een moment zoekt van bezinning en 'onthaasting' (de spellingcontrole wil hier 'ontlasting' van maken, waar wel iets dieps over te zeggen is).

Nu er zo'n breed maatschappelijk goed mee is gediend, kan deze post-moderne, religieus ongebonden koster misschien wel uit de algemene middelen zijn te bezoldigen, een vergezicht dat 1-2-1 overigens ontgaat.

Romantiek

Het nummer blijft wel erg hangen in de voorbije romantiek rondom deze beroepsgroep en haar rijke anekdotes. Geen woord over de legendarische spanningen rondom kosters die werden onderbetaald en gekoeioneerd, maar die op hun beurt een terreur in hun gebouw uitoefenden en de andere mensen in de kerkfabriek tot razernij of wanhoop brachten - een wederzijdse gijzeling die duurde tot het moment dat de betrokkene met warme woorden, een lintje en grote opluchting met pensioen ging om alsjeblieft nooit meer te worden vervangen.

Grassprietkijker

En over haast gesproken: die is trouwens wel geboden bij de in veel kerkbladen inmiddels ruim bediscussieerde preekwedstrijd van Trouw. De Katwijkse predikant B. J. Weegink herinnert de lezers van het (confessioneel) Hervormd Weekblad eraan dat alleen deze week nog tijd is om in te zenden. De organisatoren van het evenement zullen vast erkentelijk zijn voor deze opwekking aan predikanten van het elfde uur. Helaas weet ds. Weegink al zeker dat iemand van zijn soort het toch niet wordt. Ds. Weegink: “'Trouw' kennende halen ze straks een of andere goeroe of multireligieuze grassprietkijker, geen keurige dominee, maar een leek van het 'andere geloven'.” Dat laatste klinkt zo mogelijk als nog verschrikkelijker dan KRO-pastor in Lelystad.