CDA in Brabant koestert 'Van Geel-effect'

SCH - In Brabant boekte het CDA afgelopen woensdag een klinkende verkiezingsoverwinning, daarbuiten meer een zege zonder glans. Met die analyse is het CDA in Brabant het wel eens, maar men formuleert het liever anders: ,,De uitslag was overal goed; bij ons zéér goed'', zegt Yke de Grood, directeur van het provinciaal partijbureau in Den Bosch.

Uit de cijfers blijkt, dat ondanks de lage opkomst (die voor het CDA nooit ongunstig uitpakte) de partij bijna overal marginaal heeft gescoord. Alleen in Brabant maakte het CDA een klapper (van 25 naar 28 zetels), ,,terwijl de opkomst hier hoger was'', merkt de winnende lijsttrekker Pieter van Geel, fijntjes op. Die hogere opkomst was te danken aan het feit dat in 29 Brabantse gemeenten óók voor de gemeenteraad werd gestemd.

In de plaatsen met één verkiezing was de opkomst gemiddeld 43,4 procent, terwijl waar mensen twee keer hun stem konden uitbrengen 57,7 procent opkwam. Het valt op dat in die laatste gemeenten het CDA provinciaal won, maar lokaal verloor of gelijk bleef.

,,Dat duidt erop dat de kiezers bewust hebben gekozen en dat we provinciaal een goede campagne hebben gevoerd'', concludeert voorzitter H. Binderhagel van CDA-Brabant. Kennelijk beter dan de collega's in Limburg, waar het CDA geen enkele zetel winst wist te boeken. Binderhagel wenst daarover geen oordeel te vellen. ,,Onze campagne was in ieder geval professioneel, modern, intensief en dicht bij de mensen. Dat heeft zijn vruchten afgeworpen''.

In de campagne trad gedeputeerde en lijsttrekker Pieter van Geel de afgelopen tijd zeer zelfverzekerd voor het voetlicht. Nonchalant prijkte hij op posters en hij sprak bevlogen op bijeenkomsten, vooral hamerend op de noodzaak dat Brabant zuinig moet omspringen met het buitengebied. Eerder dan Peper durfde Van Geel te stellen dat zonder ingrijpende veranderingen de provinciale democratie ten dode opgeschreven is. Provinciale staten moeten volgens hem meer te zeggen krijgen. Bij zulke lage opkomstcijfers moet je geen statenverkiezingen meer houden, vindt Van Geel. Al vroeg in de campagne toonde hij zich verklaard voorstander van gecombineerde gemeenteraadsverkiezingen en provinciale verkiezingen. Woensdag haalde hij zijn gelijk. Een stad als Tilburg (gecombineerde verkiezingen) scoorde 41,5 procent, een stuk hoger dan daar te doen gebruikelijk. Eindhoven (uitsluitend statenverkiezingen) haalde slechts 35,9 procent.

Zo sterk was zijn campagne en is het resultaat, dat men in Brabant nu spreekt van het 'Van Geel-effect'. Ook Yke de Grood: ,,Pieter is een fijne vent. Hij wordt op handen gedragen. Iedereen is bereid om voor hem te lopen. Hij is iemand die tussen de Brabanders staat''. Dat landelijk partijleider De Hoop Scheffer hem passeerde als kandidaat voor het landelijk partijvoorzitterschap vergrootte Van Geels reputatie eerder, dan dat die werd geschaad. ,,Het heeft hem inderdaad veel naambekendheid opgeleverd'', erkent De Grood. Ook Van Geel vindt dat hij van het veto ,,ongewild'' goed gebruik heeft kunnen maken.

Zoveel mogelijk in de wij-vorm pratend, wenst Van Geel bescheiden over te komen, al zegt hij zich zeer gevleid te voelen door de stembusuitslag in zijn woonplaats Helmond. Het zag er groen van de affiches met daarop zijn portret en het resultaat mag er wezen: het stemmental van het CDA verdubbelde ten opzichte van de Kamerverkiezingen van vorig jaar. Van Geel: ,,Onder het motto 'Brabant op eigen kracht' hebben wij een campagne gevoerd, die gevoed werd door een gevoel van urgentie. Het was er deze keer op of eronder. Dat heeft veel mensen geactiveerd en zelfvertrouwen gegeven''.

Gisteren was er de ontlading, die nog net niet uitmondde in euforie. Van Geel: ,,Wij zijn helemaal geen partij die afglijdt! We zijn er echter nog lang niet. Deze winst mag geen strovuur blijken te zijn, maar zal moeten doorzetten als een veenbrand''. Hoewel hij zegt zich niet drammerig of arrogant te zullen opstellen bij de vorming van een nieuw college van GS, staat voor Van Geel nu al vast dat de drie zittende CDA-gedeputeerden (zijn eigen persoon inbegrepen) ook de komende vier jaar van de partij zullen zijn. Naar verwachting mogen PvdA en VVD de andere vier GS-posten in Brabant verdelen.