Er wordt maar wat aangemodderd

PERTH - Als iemand die iets moet doen maar niets kan, heeft de internationale zwemfederatie Fina de vorming van een werkgroep aangekondigd die ten overvloede het dopingprobleem nog eens zal bestuderen. Waar het IOC jarenlang roept middelen als groeihormoon en bloeddoping te willen traceren, gaat de zwembond datzelfde wiel ook uitvinden.

Zowaar oogstte in Perth het grommen van deze papieren tijger applaus. Maar de klauwen van zijn Chinese soortgenoot zijn scherper en worden ongetwijfeld leper gebruikt. De wanhoopskreet is begrijpelijk. Jarenlang heeft de Fina de werkelijke problematiek langs zich heen laten gaan. Nu staat ze in Perth ineens met de rug tegen de muur nadat de Chinese zwemster Yuan Yuan en haar coach Zhou Zhewen vorige week werden betrapt op smokkel van groeihormoon. Er kan niet worden volstaan met het domweg schorsen van het duo, net zo min als op juridische gronden kan worden voldaan aan een veelgestelde eis: stuur de gehele Chinese ploeg naar huis.

Een mogelijkheid om China in de toekomst (tijdelijk) te weren van grote sportevenementen is er wel, maar daartoe moeten de reglementen worden gewijzigd. Dat is dan in navolging van de krachtsportfederatie, die een heel land kan uitsluiten als te veel (betrapte) gedrogeerde afgevaardigden op een titeltoernooi verschijnen. Het IOC zal bij een van de belangrijkste olympische sporten bij zo'n maatregel niet staan te juichen. China vormt immers een commercieel afzetgebied met immense toekomstmogelijkheden.

Sinds 1990 zijn inmiddels 23 Chinese zwemster gepakt, reden waarom wordt aangenomen dat in het land sprake is van een goed georganiseerd dopingprogramma. Waarbinnen het gebruik van levensgevaarlijke en voor controles veilige middelen als HGH of Epo niet wordt geschuwd, omdat de waarde van het individu in de Aziatische natie klein is. Het grote aantal 'missers' doet veronderstellen dat slordig wordt omgesprongen met toediening van prestatieverruimende stoffen. Maar daarvan blijkt geen sprake.

In 1994 werd een groot aantal Chinese sporters -onder wie zeven zwemsters- aan de vooravond van de Aziatische Spelen in Hiroshima tijdens een onverwachte controle gepakt op het gebruik van het preparaat dihydrotestosteron. Een middel waarvan een zwak anabool effect werd verondersteld, maar dat in werkelijkheid een krachtige spierversterkende werking bezit. Tot het moment waarop de brigade van wijlen Manfred Donike toesloeg, werd dihydrotstosteron bovendien niet traceerbaar geacht. De hele operatie bleek juridisch inderdaad zeer discutabel. Net als testosteron is dihydrotestosteron een lichaamseigen stof. Waar voor testosteron door Donike - overigens arbitraire - normen zijn vastgelegd waarmee een te hoog niveau (en dus een overtreding) wordt bepaald, waren die er voor dihydrotestosteron ten tijde van de sensationele overval niet. China accepteerde de straffen en kondigde een 'niets ontziende' jacht aan op overtreders.

Voor de gebruikers van Epo en HGH is dat tot dusverre een zinloze jacht, hoe ijverig de Fina en andere federaties ook met getallen en bedragen schermen. In 1997 werd meer dan een miljoen gulden uitgegeven aan controles. In Perth werd ten overvloede nog eens gewezen op het feit dat in november en december 104 maal een controleur bij een Chinees heeft aangeklopt. En dat de afgelopen dagen de WK-delegatie uitentreure binnenstebuiten is gekeerd.

Niet bekend

De te formeren werkgroep van de Fina dient over een half jaar met advies te komen. Liefst met het ei van Columbus dat elk bedrog onmogelijk maakt. Over de definitieve samenstelling van de task-force - onafhankelijke medische deskundigen, ervaren sportfysiologen en bestuurders - is niets bekend, net zomin als het budget waarmee kan worden gewerkt bekend is gemaakt.

En zo wordt maar wat aangemodderd, zoals zoveel andere federaties ook doen: versnippering in plaats van alle kennis en geld onder de IOC-koepel bundelen. Het olympisch comité riep al ver voor de winterspelen van '92 dat een doorbraak in het verschiet ligt waar het bloedtesten betreft. Tot dusverre maken slechts de wielrenunie en skifederatie er op bescheiden schaal gebruik van, ofschoon nog lang niet als waterdicht middel voor de opsporing van alle dope. Met alle juridische problemen van dien.

De krant Weekend Australian meldde zaterdag dat een Australisch wetenschappelijk team in het diepste geheim bezig is met onderzoek naar groeihormoon, waarvoor door het IOC vier miljoen dollar beschikbaar zou zijn gesteld. Een minuscuul bedrag, afgezet tegen de totale inkomsten van deze puissant rijke organisatie. Inhoudelijke mededelingen worden tot na de Spelen van Sydney in het openbaar niet verstrekt, omdat de wetenschappers zich niet door 'bedriegers' in de kaart willen laten kijken. Een van de onderzoekers, dr. Jennifer Wallace, wilde slechts kwijt dat de resultaten “bijzonder interessant” zijn en “erg bruikbaar in de huidige situatie.” Een beetje reclame kan nooit kwaad, als meer geld is vereist.

- Meer nieuws over de WK zwemmen op pagina 11