Klein en onbekend dal wint skigebiedentest

Utrecht-Dorfgastein 1000 km. Hoe er te komen? - Met de trein (Eurocity) die door het dal rijdt en in het 5 km verder gelegen Bad Hofgastein stopt. Dorfgastein heeft overigens zelf ook een station. - Met het vliegtuig Amsterdam-Salzburg, vanwaar opnieuw met de trein (80 km) naar Dorfgastein. - Met de auto via München, Salzburg, Bischofshofen. Alles snelweg, slechts de laatste 18 km zijn een (overigens goede) provinciale weg. - Sommige winterretour-aanbiedingen van busondernemingenm hebben als bestemming Zell am See. Van hieruit is ook een treinverbinding (35 km) mogelijk. Skischool: beginners, gevorderden, wedstrijdskiën, diepsneeuwskiën, skisafari, snowboard, langlauf, telemark, kinderskischool (vanaf 4,5 jaar), peuterskicrèche (vanaf 3 jaar). Informatie: Fremdenverkehrsverband, A-5632 Dorfgastein telefoon 00.43.(0)6433.277 fax: 00.43.(0)6433.637.37.

Tachtig kilometer ten zuidwesten van de stad Salzburg ligt het 'Gasteiner Tal'. Een beetje verscholen tussen de bergmassieven, je zou er zo voorbij rijden als je niet wist dat de ingang een tunnel is, verborgen in de bergen. Het dal is zo'n 35 kilometer lang en het einde ervan staat haaks op het alpenmassief en het natuurpark 'Hohen Tauern', dat van oost naar west door een groot deel van Oostenrijk loopt. Het Gasteiner Tal is van oudsher bekend om zijn gezondmakende bronnen en kuurmogelijkheden. Keizers en koningen trokken vroeger al met postkoetsen door de smalle kloof om te baden en te kuren. Maar echt ontsloten werd het dal door de Romeinen en de Kelten, die handelswegen over de bergpasen bouwden. Doordat er goud en zilver gevonden werd, ontstond een bloeiende handel. Maar toen er religieuze twisten woedden en de pest uitbrak, volgde er een langdurige zwakke periode.

BEROEMD Pas aan het eind van de negentiende eeuw werd het Gasteiner Tal weer van betekenis. De veeteelt leefde op, kuuroorden werden verbouwd en uitgebreid, en door de aanleg van de spoorlijn werd het dal zowel aan de noord- als aan de zuidkant (autotrein Tauerntunnel) definitief met de buitenwereld verbonden. Gastein groeide uit tot een beroemd kuur- en zomervakantieoord, en toen het zich ook als wintersportdal uitbreidde, was de ontwikkeling van het gebied nagenoeg compleet. Naast de talloze hoog en laag gelegen boerderijen ontstonden pensions, hotels, 'privatzimmer' en vakantiehuisjes. Bijna elke boer heeft inmiddels naast zijn boerderij het toerisme als bron van inkomsten.

ONBEKEND De belangrijkste plaatsen zijn de luxe bronnenbadplaats Badgastein en het 'eenvoudige' kuuroord Hofgastein, beide ook bekende wintersportplaatsen. Onbekend gebleven is daarentegen Dorfgastein dat aan het begin van het Gasteiner Tal ligt. Het kleine dorp werd winnaar van de skigebiedentest Salzburg 1995.

De skigebiedentest Salzburg wordt georganiseerd door de ORF-Landestudio Salzburg. Dat is een provinciale televisie- en radiozender, die deel uitmaakt van de nationale omroep; een onderafdeling van - als het ware - de NOS. Het idee is ontstaan op de redactie van het actualiteitenprogramma Salzburg Heute. De bedoeling is verschillende skigebieden op een aantal criteria te testen, waarbij geprobeerd is de omstandigheden (weer, sneeuw, hoog- en laagseizoen) op de testdagen zo gelijk mogelijk te houden. De test is geheel onafhankelijk bedacht en gefinancierd door de ORF-Landestudio.

Zij hebben uit de 20 grootste skigebieden in Salzburg 14 geloot die als testgebied mee konden doen. Vervolgens werd een team van drie testende skiërs samengesteld dat bestaat uit de voorzitter van de skileraren-vakbond in Salzburg, oud-wereldkampioen afdaling David Zwilling, en een huisvrouw en moeder, die steeds met één van haar kinderen (3 en 5 jaar) op pad ging. De twee eerst genoemden hadden geen commercieel belang in één van de gebieden. De vrouw is geselecteerd uit 1200 inzendingen uit het publiek, dat voor de derde plek in het team kon meedingen. Elk gebied werd op 6 punten beoordeeld:

- prijs liftkaarten en pisten (verzorging, veiligheid, variatie, diepsneeuw, bokkelpiste, capaciteit): 50%

- transportliften (comfort en capaciteit): 20%

- snowboardmogelijkheden (liftvriendelijkheid, eigen piste, half pipe): 10%

- hutten/restaurants (service, prijs, gezelligheid): 5%

- skischool (kindercreche, mogelijkheden voor invaliden, cursusaanbod): 10%

- extra's bij skiliftkaarten (gratis bus, kortingen bij zwembad et cetera): 5%

De percentages geven aan hoe zwaar het onderwerp bij de beoordeling heeft meegeteld. Elk van de drie testers had een specialiteit. Zo bekeek de voorzitter van de skilerarenvakbond de skischolen extra kritisch, de ex-prof beoordeelde met name de pistes en de snowboardfaciliteiten en de moeder keek vooral naar de mogelijkheden en opvang voor kinderen in het skigebied. Op de testdagen gingen zij ieder apart op weg om hun puntenkaarten in te vullen. Zo hebben zij het hele winterseizoen de 14 testgebieden getest, waarna uiteindelijk de Schischaukel Dorfgastein-Grossarl met de meeste punten als winnaar uit de bus kwam. Doorslaggevend was bij alle drie de skiërs de verhouding tussen de prijs en het aanbod in dit skigebied. Voor een relatief gunstige prijs komt iedereen (zowel vergevorderde en beginnende skiërs als snowboarders en kinderen) aan z'n trekken. En ook de prijzen in de restaurants waren nog te overzien.

Wie het Gasteiner Tal inrijdt ziet al na enkele kilometers aan de linkerkant Dorfgastein liggen. Het dorp is in een verbreding van het dal ontstaan en ligt op 830 meter hoogte. Twee smalle parallel lopende straten met daartussen onder andere de kerk en het gemeentehuis vormen de dorpskern. Daaromheen bepaalt een klein aantal winkels, woonhuizen en toeristenonderkomens het dorpsbeeld. Hoewel de meeste huizen - met de traditionele schuine daken - inmiddels van steen gebouwd zijn, staan ertussenin nog een paar oude met een klassieke houten opbouw. Nieuwbouw wordt in de oorspronkelijke stijl gebouwd, grote hotels en appartementengebouwen zijn taboe. Zeer fraai is de Römerturm, een torentje uit de Romeinse tijd. De toren huisvest nu de meest luxe hotelsuites van het dorp en onder de ongewoon dikke vloer van dit appartement een café/bar.

GEVARIEERD Twee disco's en een handjevol restaurants/bars en 'Stuberls' bepalen het uitgaansleven in Dorfgastein. Van de ruim 4600 bedden, is bijna de helft voor touristen bestemd. De onderkomens zijn zeer gevariëerd: een kamer met ontbijt in een boerderij/pension, vakantiehuisje of een 4-sterrenhotel met zwembad. Vanuit de kern waaiert het dorp ondermeer uit naar de voet van de berg, waar het skigebieed begint. Bij de ruime parkeergelegenheid vindt men de skischool compleet met oefenweide, beginnersliftje, kinderskituin en skipeutercreche. Twee stoeltjesliften, ontsluiten vanuit dit centrale punt het skigebied van Schischaukel Dorfgastein-Grossarl, met als hoogste punt de berg Fulseck op 2033 meter. De 20 liften bieden de skiër 75 km aan pisten, waarbij zowel de beginnners als (ver)gevorderen en snowboarders (2 half pipes) aan hun trekken komen. Voor de slalomfans is zelfs een permanente (FIS) slalomafdaling gestoken met automatische tijdwaarneming.

SUPERSKISCHEIN De skipisten liggen voor een deel boven de boomgrens en slingeren zich vervolgens tussen de bossen in uiteenlopende richtingen naar beneden. Het maximaal te skiën hoogteverschil is 1200 meter. Zonaanbidders kunnen door 's ochtends aan de ene en 's middags aan de andere kant van de Schischaukel te skiën, hun hart ophalen. Verspreid over het gebied bevinden zich diverse - meestal niet al te grote - bergrestaurants, waar men even op adem kan komen. Voor de echte skifanaten is het Superskischein wellicht interessant. Met deze lift/bus/treinkaart kan men naast Dorfgastein-Grossarl, door het hele Gasteiner Tal touren en gebruik maken van 50 skiliften en 250 km pisten. De hoogste skipisten liggen dan rond 2.700 meter (Kreuzkogel, Sp-ortgastein).

Degenen die niet skiën, biedt Dorfgastein andere mogelijkheden. In het dal liggen behalve 30 km gespoorde Langlaufloipen ook 20 km winterwandelwegen. Verder is het een vlieggebied voor deltavliegen en parapenten. Al tien jaar organiseert Dorfgastein de 'internationale wintermeeting', een week durende ski/vliegwedstrijd in ontspannen sfeer (13.1-20.1 1996). Sleeën, schaaten Eisstockschiessen, sauna en zwemmen vormen de overige alternatieven binnen Dorfgastein. Daarbuiten kan men natuurlijk kuren in de bronnenbaden van Badgastein of winkelen in Bad Hofgastein. Door de goede treinverbinding behoort een dagje Salzburg ook tot de mogelijkheden.