Hedy d'Ancona vreest hard drugsbeleid van haar PvdA

Van onze correspondent BRUSSEL - Terwijl de rest van Europa een liberaler drugskoers begint te varen, holt Nederland achteruit. En de Partij van de Arbeid hobbelt vrolijk mee, getuige de resolutie die zaterdag aan het partijcongres wordt voorgelegd.

“Het lijkt wel een GPV-tekst”, roept europarlementariër Hedy d'Ancona uit. “Nieuw flinkse taal”, zegt Tjeerd Bekken, voorzitter van de Jonge Socialisten. De passage over drugs die het partijbestuur zaterdag aan het congres zal voorleggen is beiden in het verkeerde keelgat geschoten. In die passage pleit de PvdA onomwonden voor een “hardere aanpak”. Zogenoemde “hardnekkig criminele drugsverslaafden” moeten tot afkicken worden gedwongen, suggereert de tekst. En het verder liberaliseren van het beleid ten aanzien van softdrugs wordt op de lange baan geschoven.

Drugsruif

De harde aanpak van de PvdA is ingegeven door angst voor de eigen achterban en door angst voor de Franse president Chirac, zeggen D'Ancona en Bekken. De overlast die wordt veroorzaakt door de drugshandel en de commotie rond de IRT-affaire hebben de drugs in een kwaad daglicht gesteld. En Chirac doet er een schepje bovenop door bij iedere gelegenheid Nederland af te schilderen als de drugsruif van Europa.

“Natuurlijk moeten we aan die overlast iets doen”, zegt D'Ancona, “Maar we kunnen aantonen dat repressieve maatregelen, zoals gedwongen afkicken, niet helpen. Europa krijgt inmiddels door dat de oorlog tegen drugs niet gewonnen kan worden.”

Bekken: “Als het gaat om drugs is Wim Kok ronduit conservatief. Hij is bereid concessies te doen aan de Franse president Chirac en de Duitse bondskanselier Kohl. Terwijl de lagere overheden in Duitsland en Frankrijk de Nederlandse praktijk overnemen.”

Tien jaar geleden liepen de rechtse partijen in het Europees parlement te hoop tegen de Nederlandse coffeeshops, zegt D'Ancona. Maar in Nederland waren die niet omstreden. Zelfs VVD en CDA verdedigden het Nederlandse beleid. Inmiddels begint men zich van dat eigen beleid te distantiëren. D'Ancona: “In Den Haag roept iedereen dat we het Nederlandse drugsbeleid moeten uitleggen in het buitenland. Ik heb het idee dat het in Nederland eens uitgelegd moet worden.”

Spuiten

Op het omruilen van spuiten en het verstrekken van methadon rust geen Nederlands patent meer. Sterker, Nederland wordt door verscheidene landen links ingehaald, zegt D'Ancona: “In Duitsland, Spanje, Italië en zelfs Griekenland is men inmiddels verder met het reguleren van de handel in softdrugs en met het gecontroleerd verstrekken van heroïne aan verslaafden.”

De nationale overheden geven niet altijd ruchtbaarheid aan die liberale praktijk en blazen graag hoog van de repressieve toren. Maar feit is, zeggen D'Ancona en Bekken, dat de lagere overheden het pad der repressie hebben verlaten en wegen zoeken om drugsgebruik en -handel te reguleren.

In Frankfurt werd zes jaar geleden de organisatie European Cities on Drugs Policy opgericht. Een organisatie waarbij inmiddels meer dan twintig steden - waaronder verscheidene Nederlandse - zijn aangesloten en die ervoor pleit drugsgebruik uit het strafrecht te halen, onder medisch toezicht heroïne te verstrekken aan verslaafden en softdrugs te legaliseren. En een organisatie die inmiddels door de Europese Commissie financieel wordt gesteund.

Tegen die achtergrond zijn de recente ontwikkelingen in Nederland verbazingwekkend, zeggen D'Ancona en Bekken. Die verbazing geldt niet alleen de PvdA congresresolutie die zaterdag voorligt, maar ook - en vooral - de drugsnota die de ministers Sorgdrager (justitie) en Borst (volksgezondheid) vorig jaar publiceerden en die nog altijd door de Tweede kamer moet worden besproken.

Van de zes maatregelen die in de drugsnota worden voorgesteld, zegt D'Ancona, hebben vijf een repressief karakter: krachtiger optreden tegen de drugshandel, tegen de drugscriminaliteit, tegen grootschalige teelt van cannabis, een vermindering van het aantal coffeeshops en krachtiger optreden tegen drugstoeristen. En wat betreft de softdrugs blijft de tweeslachtigheid gehandhaafd: het mag wel gekocht maar niet aangeleverd. “Als wij vluchten in een harde aanpak spelen we de georganiseerde misdaad alleen maar in de kaart. Voor de misdaad is niets mooier dan dat alles verboden blijft.”

Ook de Kamerfractie van de PvdA is niet gelukkig met de drugsnota. Maar de vraag is hoeveel daarvan zal blijken wanneer de nota, naar verwachting volgende maand, door de Tweede Kamer wordt behandeld. Jonge Socialisten-leider Bekken vreest dat de fractie niet zal pleiten voor het reguleren van de handel in softdrugs, uit angst voor de eigen kiezer.

D'Ancona en Bekken staan volledig achter een amendement dat zaterdag op het PvdA-congres zal worden ingediend door de afdeling De Pijp en waarin die regulering wordt bepleit. In datzelfde amendement wordt het verplicht afkicken van de hand gewezen; criminele drugsverslaafden zouden de keuze moeten krijgen tussen gevangenisstraf of behandeling.