'Gijs, hoe is het in de hemel?'

Van een onzer verslaggeefsters BAVEL - Een 'lang gelukkig leven' had de 9-jarige Pascal zijn peettante Hild gewenst in zijn laatste Nieuwjaarsbrief. Gisteren las de tante deze brief voor in de Sint Maria Hemelvaartkerk in Bavel, tijdens de afscheidsviering van Pascal en zijn broertje Gijs (7). De gescheiden vader van de jongens schoot vorige week vrijdagavond in een bos bij Breda zijn beide zoons dood en maakte daarna ook een eind aan zijn eigen leven.

Samen met klasgenootjes, leerkrachten, neven en nichten en vele andere betrokkenen nam de familie in een overvolle kerk gisteren afscheid van de twee jongens. De kinderen van de Toermalijn, de basisschool waar de omgekomen Gijs en Pascal sinds anderhalf jaar op zaten, hadden het moeilijk tijdens de viering. Ze waren met hun ouders naar de kerk gekomen. De ouders bleven in de banken, de kinderen zaten in een halve cirkel op het altaar dicht tegen de twee witte kistjes aan. Toen Marco Borsato's 'Dromen zijn bedrog' klonk, de lievelingsmuziek van de oudste van de twee jongens, kropen sommige kinderen bij de leerkrachten op schoot.

De school was nauw betrokken bij de afscheidsviering. Klasgenootjes haalden herinneringen op en spraken, hoe klein ook, een persoonlijk woord. “Dag Gijs, hoe is het in de hemel”, fluisterde een zesjarige in de microfoon. Neven en nichtjes uit België, het geboorteland van de moeder van Pascal en Gijs, haalden herinneringen op aan de familiebijeenkomsten op zondagavond in het huis van de grootouders, met spelletjes en voetballen. “Het monopolyspel wordt opgeborgen, maar de liefde eindigt nooit”, zei neef Frank.

De familie had ervoor gekozen de viering open te stellen voor belangstellenden en ook voor de media. De begrafenis zelf was in kleine kring. Vlak voor de viering begon, konden fotografen opnamen maken van de twee witte kistjes die op het altaar tussen de bloemen stonden. De beslissing om de plechtigheid niet geheel besloten te houden, maar de pers tijdens een deel ervan toe te laten, is volgens de politiewoordvoerder ingegeven door vervelende ervaringen bij de afscheidsviering van Robin, de driejarige peuter uit Breda die vorig jaar vermoord werd. Ondanks het dringende verzoek aan de pers om weg te blijven, waren toen toch fotografen naar de afscheidsbijeenkomst gekomen.

De oplossing die gisteren was gekozen, bleek redelijk te voldoen. Toen de muziek klonk, eerst Mahler, daarna Marco Borsato, vertrokken de fotografen en kwam de familie de kerk binnen. Ook de familie van de vader van de jongens was daarbij - zijn broers en zijn moeder, de 83-jarige oma van Pascal en Gijs. De honderden aanwezigen, dicht tegen elkaar in de volle banken, schoven onrustig heen en weer, toen de moeder van de jongens het woord nam. Ze sprak van liefde die nooit meer over gaat. “Pascal en Gijs, ik draag jullie voor altijd met me mee.”

Geen woord over de wijze waarop ze haar kinderen verloor. Niet een keer viel tijdens de viering het woord vader, niet een keer het woord moord. Over gemis ging het, over liefde, over eeuwigdurende herinnering. Ook haar nieuwe levenspartner nam het woord. “Als ik je over de grachten van je angsten en je verdriet zou kunnen dragen, uren en dagen zou ik je dragen. Maar ik kan niet alle angst van je afnemen, ik ben niet sterker dan jij.”

De leerkrachten van de jongens hadden twee lege schoolbankjes op het altaar naast de witte kisten gezet. Kinderen van de school legden daar spulletjes van de broers op: flippo's, een afgekloven potlood, de laatste tekeningen, een kleine zwarte knikker, een sporttas. Kleine sporen die schoolkinderen zoal achterlaten.

Na afloop van de viering kwamen schoolkinderen, ouders en leerkrachten weer bij elkaar in de Toermalijn, voor wederzijdse opvang.

- Zie ook pagina 9: 'Kinderdoding is meestal uit de hand gelopen afstraffing'