'Essenen woonden niet in Qumran'

EIN GEDI (AP) - Een verzameling stenen hutten op een klif boven de kibboetz Ein Gedi in de heuvels van Judea is volgens de vinder, de Israëlische archeoloog Yizhar Hirschfeld, de oorspronkelijke woonplaats van de sekte der Essenen. Daarmee neemt Hirschfeld afstand van de tot nu toe geldende theorie dat de Essenen gevestigd waren in het 35 kilometer noordelijker gelegen Qumran, in de buurt van de grotten waar de Dode-Zeerollen zijn gevonden.

Hirschfeld, die verbonden is aan de universiteit van Jeruzalem, nam maandag een aantal verslaggevers mee naar de door hem opgegraven nederzetting, bestaande uit blokken kalksteen die zo zijn opgestapeld dat zij grotachtige eenpersoonscellen vormen. Volgens Hirschfeld verbouwden de Essenen de inmiddels uitgestorven balsemboom, een ingrediënt voor parfum dat destijds in Rome en Egypte populair was. Aardewerk dat in de cellen is aangetroffen komt overeen met het type dat gangbaar was in de periode 70-100 na Christus, toen Romeinse historici als Flavius Josephus en Plinius over de Essenen schreven. Een glazen parfumflesje dat in een van de cellen is gevonden ondersteunt het idee dat de bewoners parfum maakten. De resten van een parfumfabriek aan de voet van de klif is daar een verdere aanwijzing voor. Hirschfeld baseert zijn overtuiging vooral op een beschrijving van de nederzetting van de Essenen door Plinius, een Romeinse officier die in het gebied verbleef in 75, toen de Romeinen een joodse opstand onderdrukten.

Plinius schreef dat de verwoeste stad Ein Gedi “onder de Essenen” lag, op de westelijke oever van de Dode Zee. “De solitaire gemeenschap van de Essenen onderscheidt zich van alle andere gemeenschappen in de hele wereld omdat zij geen vrouwen kent en elke seksuele begeerte heeft opgegeven, geen geld heeft en alleen palmbomen tot gezelschap”, schreef Plinius. Nieuwe leden wierf de gemeenschap volgens de schrijver onder “personen die het leven moe zijn”. Hirschfeld zei dat er een opvallende overeenkomst is tussen de gemeenschap van de Essenen en de kloosters die later door de Byzantijnse christenen zijn opgericht, een aanwijzing dat de eerste christenen misschien zijn voortgekomen uit de Esseense gemeenschap of deze als hun voorbeeld hebben genomen.