*

 
dossier

Archief

THE KIOSK

JAAP DE BERG − 07/02/98, 00:00

OOK HET ONZE VADER IS AAN VERNIEUWING TOE

De actie moest 's mans preek over geloofsvervolging in het buitenland illustreren. Ze voltrok zich in de kerkdienst. Er vielen echte schoten. Er leek zelfs een dode te vallen. Van de driehonderd kerkgangers raakte menigeen, zoals The Times schreef, getraumatiseerd.

De predikant en de ex-commando, die een vermaakscentrum voor kinderen exploiteert, zijn onlangs schuldig bevonden aan ordeverstoring. Later deze maand velt de rechter vonnis. Hij wacht nog, meldde The Times doodernstig, op reports - een woord dat niet alleen 'rapporten' betekent, maar ook 'knallen' of 'schoten'.

De kerk bestaat ter wille van de mensen erbuiten, zei William Temple, in de jaren veertig aartsbisschop van Canterbury. Hij had niet het oog op haar amusementsgehalte. Maar soms wekken ook serieuze Britse kranten de indruk dat het kerkelijk en godsdienstig leven mede daaraan zijn nieuwswaarde ontleent.

Een bloemlezinkje uit recente nummers van The Daily Telegraph en The Times. Een kanunnik te Bradford haalde de voorpagina met de opvatting dat je Internet kon ervaren als een evenbeeld van Gods almacht en alwetendheid. 'Nader mijn God tot U op Internet', zette The Times erboven. Een briefschrijver zag er eerder de toren van Babel in.

Enige opschudding wekte ook het bericht dat een universiteit een opleiding tot doctorandus in het kerkelijk management begint. In twee jaar wordt belangstellenden bijgebracht hoe ze een kerk kunnen runnen op basis van business-principes. Een anglicaanse priester vond een cursus kerkbestuur op grond van bijbelse beginselen harder nodig.

Nog meer nieuwswaarde, zo te zien, had een studie over de theologie van het lijnen, gepubliceerd door een voormalige vermageringsconsulente die zich tot priester laat omscholen. Een van de conclusies: het doet er niet toe of de mens als beelddrager Gods dun of dik is. God heeft oneindig veel facetten en dus mogen ook mollige types ervan uitgaan dat ze naar Zijn beeld en gelijkenis zijn geschapen.

Waar godsdienst en seks elkaar ontmoeten, nestelen zich ook keurige Britse kranten op de eerste rij. Onder een vierkoloms kop introduceerde The Sunday Telegraph een publicatie van theologen die weliswaar geen homoseksueel gedrag maar toch, met genoegen, een dito neiging menen te bespeuren bij onder anderen de kerkvader Augustinus en de negentiende-eeuwse kardinaal Newman.

In 'Religion is a Queer Thing' etiketteren de auteurs 19 heiligen als queer ('homoseksueel', maar ook 'raar, zonderling'). Queer, vaak als scheldwoord gebruikt, is hier bedoeld als geuzennaam. Commentaar van de behoudende aartsdiaken van York, George Austin: heiligen zijn geen heiligen vanwege hun geaardheid, maar omdat ze hun problemen overwonnen en een heilig leven hebben geleid.

De verhalen over mondelinge maar non-verbale contacten met Clinton noodzaakten The Times tot voorlichting over het begrip overspel. Het Oude Testament (Leviticus 20) denkt daar niet makkelijk over, meldde de redactrice geestelijk leven. Een Israëliet kon al uit de gemeenschap worden gestoten, als hij zijn zus naakt had gezien.

Het Nieuwe Testament pleitte Clinton, indien schuldig, evenmin vrij. Had Jezus niet gezegd dat mannen in hun hart al overspel hebben bedreven, wanneer ze een vrouw aanzien om haar te begeren?

Wat het kabinet-Blair in het buitenland uitvoert, is de laatste tijd in de kranten overschaduwd door het binnenlandse gedrag van de minister van buitenlandse zaken. Robin Cook is van zijn vrouw af. Hij woont samen met zijn secretaresse. Mede om hem niet in verlegenheid te brengen heeft de regering bepaald dat ook ongetrouwde partners van bewindslieden hen op hun reizen mogen vergezellen, met alle privileges van dien.

Dit was de oud-aartsbisschop van York te gortig. De overheid ondermijnt de status van het huwelijk, klaagde Lord Habgood in The Times. “Maar misschien telt dat niet meer in ons fantastische gemoderniseerde Brittannië.” Gelukkig was er nóg een tegenargument, met meer hedendaagse overtuigingskracht. Dit: waarom zou de rest van de Britten de rekening moeten betalen voor andermans seksuele shenanigans (streken)?

Andere briefschrijvers vonden de verontwaardiging over Cooks gedrag maar schijnheilig. Indien de Almachtige alle overspeligen met één klap van de preekstoel sloeg - meende een hunner - zou menige parochie het op zondag zonder voorganger moeten stellen.

Publiceren de quality papers dan geen tekenen van geestelijk leven in engere - of liever hogere - zin? Zeker wel. Een ervan beschreef deze week uitvoerig, hoe hier en daar evangelische kringen groeien als kool dankzij de zogeheten Alpha Course, een tienweekse, ook culinair welverzorgde cursus voor kleine groepen. Het idee erachter komt erop neer dat het koloniseren van sociale netwerken, of het opzetten van nieuwe, een betere evangelisatietactiek is dan de verbreiding van leerstellig erfgoed, met eigentijdse sausjes op smaak gebracht.

Op smaak gebracht wordt volgende week, wanneer de anglicaanse synode bijeenkomt, zelfs het Onze Vader. Dat is althans de bedoeling. Op de agenda staat een voorstel om, naast de traditionele, een moderne versie van het gebed des Heren in te voeren.

Sinds de vrouwenverslinder Hendrik VIII er in 1541 zijn koninklijke goedkeuring aan hechtte, bidden Britten: 'Lead us not into temptation' ('Leid ons niet in verzoeking'). Het zou tijd worden dat de kerk hun een modern alternatief aanreikt, en wel dit: 'Save us from the time of trial' ('Verlos ons van tijden van beproeving').

Gisteren werd bekend dat onder anderen de bisschop van Norwich daar geen brood in ziet. Trial betekent ook 'proces'. Peter Nott, zo heet de bisschop, verwacht dat argeloze anglicanen the time of trial vooral met rechtszaken associëren. Wat temptation is, begrijpt iedereen, denkt hij - en althans in taalkundig opzicht heeft hij ongetwijfeld gelijk.

mailIcon print |