Elf kinderen en het Damiaan-gevoel

Als een plumpudding zakte in het toen nog twaalfkoppige gezin Van de Heyde het Damiaan-gevoel in elkaar, toen de paus vorig jaar bij een ongelukkige val in de badkamer zijn heup brak en de Zaligverklaring van pater Damiaan niet doorging.

“We deden verwoede pogingen om uit te leggen dat dit niets afdeed aan de heiligheid van Damiaan, dat de paus toch niet met opzet gevallen was,” schrijft Floortje van de Heyde-Nijssen, de moeder, in De Apostel, nieuwsblad voor het bisdom Haarlem. “Een beetje mat werd er gereageerd op ons voorstel om voor een spoedig herstel van de paus te bidden. De fut was er blijbaar wat uit.”

Maar het leven ging verder. Er kwam in het gezin weer een kind bij - het elfde - en de paus genas. De zaligverklaring van pater Damiaan, de leprozenpater, was weer in het vizier gekomen. Maar tot een echte Damiaan-hausse kwam het niet meer. De kinderen hadden ondertussen het gevoel gekregen dat zijzelf als gelovige katholieken zo'n beetje als melaats gezien werden door hun omgeving. Vader en moeder Van de Heyde trokken hun plan: “We schroefden onze pogingen om iedereen enthousiast te krijgen, om iedereen in ons gebed voor de zaligverklaring en voor de paus te betrekken, op een lager pitje. (...) Dan maar zelf meer bidden en aandringen bij God, dat Hij onze kinderen beroerde.” En dat werkte.

Zo kwam het dat uiteindelijk toch negen van de elf kinderen meegingen met de bus naar Koekelberg, waar de paus pater Damiaan alsnog zalig verklaarde. In de drukte verdwenen eerst Alexander en Constantijn (12 en 11 jaar). Daarna Valentina, die door Tamara, de dochter die als scout bij de ordedienst was, in de menigte te Koekelberg werd gevonden.

Aan het eind van de dag zag iedereen elkaar weer in de bus. Alle negen kinderen waren “druipnat, maar vol van het gebeurde”.

Afgaand op de rest van de kerkbladen zijn dergelijke gezinnen aan het uitsterven. Gemengde huwelijken, echtscheiding, de artikelen getuigen van realiteitszin, en bevatten een en al ellende. In De Bazuin, opinieweekblad voor kerk en samenleving, schrijft Corry Nicolay onder de kop Twee geloven op éen kussen, over interreligieuze relaties. Vroeger dacht men daarbij aan een gereformeerde die met een hervormde trouwde, nu gaat het om huwelijken waarbij pastor en pandit samen overleggen over het ritueel. Corry Nicolay, lid van de sectie Oecumenische Aktie van de Raad van kerken in Nederland, beschrijft welke vragen in de praktijk opkomen: “Kun je samen èn kerstfeest èn divali èn ramadan vieren? Hoe ga je om met de voedingsregels van dat andere geloof? Heb je al ontdekt dat het vasten in de islam een andere beleving en betekenis heeft dan het vasten in de r.-k. geloofsbeleving? En hoe zit het met de positie van vrouwen?”

De slotwoorden laten zich raden. Om ons tot een aantal zelfstandig naamwoorden te beperken:

...uitdagingen...problemen...bereid heid..uitleg...liefde....kerken..uit daging...liefdesopdracht....relaties... mensen...godsdiensten. Echtscheiding

En dan. Echtscheidingen komen in de beste families voor. Het is zelfs niet nodig om hierbij alleen aan huwelijken, gesloten door imams, pandits en pastors te denken. Kunnen we ons iets degelijkers voorstellen dan het weekblad De Reformatie, 'tot ontwikkeling van het gereformeerde leven'. Onder het kopje 'Kerkelijk leven' valt M. te Velde met de deur in huis: Rapport over echtscheidingszaken.

“Dit rapport gaat niet over dingen ver van ons bed.....Het gaat ons allemaal aan!” De synode van de vrijgemaakt gereformeerde kerken zal het komend jaar over echtscheiding hebben. Prof. Te Velde schrijft : “We worden er veel vaker mee geconfronteerd dan twintig of dertig jaar geleden.” Oorzaken: de sociale en economische positie van de vrouw is veranderd, het denken is veranderd en mensen zijn niet meer bereid zichzelf te geven.

Is echtscheiding altijd slecht? Nee, zo staat in het vrijgemaakte echtscheidingsrapport, waarover de synode zich moet buigen. “Gescheiden mensen zijn geen grotere zondaars dan anderen. Onder hen zijn er zelfs velen die het slachtoffer van een echtscheiding zijn geworden door de schuld van hun partners en die zich terecht lieten scheiden.”

Het standpunt is duidelijk: het is onbarmhartig om onder alle omstandigheden - incest, overspel, een partner die het hele christendom de rug toekeert - als kerk te eisen dat gehuwden bij elkaar blijven. Zo mild als de echtscheidingsdeskundigen zijn over het einde van de liefde, zo streng zijn zij over het vinden van nieuwe liefdes. Want voor de eeuwigheid geldt: eens getrouwd blijft getrouwd, en daar helpt geen burgerlijke echtscheiding tegen. De vrijgemaakte deskundigen laten hierbij leiden door Paulus.

Over 'zichzelf geven' gesproken, daar weet Anne van der Bijl (Open Doors, voorheen Kruistochten) alles van. Vanaf de jaren vijftig reist hij naar Oost-Europa en moslim-landen, om bijbels te brengen en de vervolging van christenen aan de kaak te stellen. Want “Het leven van Jezus is zo besmettelijk als de mazelen.” Of hij een roeping heeft, wil iedere verslaggever steeds weer weten. Van der Bijl in Op de hoogte, de aangeklede folder van uitgeverij Medema: “Ik wou dat we daar eens vanaf konden komen, van het denken in termen van roeping. Er zitten duizenden, tienduizenden christenen te wachten in een luie stoel, tot er een bericht uit de hemel komt: je moet gáán, en je moet dáar en dáar heen. Onzin. Zo werkt God niet. Als we nou eens allemaal gewoon begonnen te doen wat God ons te doen geeft. Dat ligt helemaal niet ver weg.”