Meester Wangs Chinese schoonheidskunde houdt mensen langer jong

“Een schoonheidsbehandeling werkt van binnenuit. Niet zoals bij de westerlingen, die alleen maar chemische crèmes op hun gezicht smeren. Het is net als bij de geneeskunst. Als iemand hoofdpijn heeft, dan geeft een westerse arts alleen pilletjes tegen de pijn. Een Chinese arts kijkt naar het hele lichaam”, zegt Wang Chunyan, terwijl hij een gloeiendhete handdoek op mijn gezicht legt. Een tiental van zijn studentes staan met gespannen gezichten over me heen gebogen. Ze willen zien hoe de 'meester in Chinese schoonheidskunde' een buitenlander behandelt. Als de handdoek van het gezicht af mag roepen ze verschrikt uit: “Ze is helemaal rood geworden.” “Dat is normaal bij buitenlanders”, stelt Wang hen gerust. “Die worden altijd om het minste of geringste rood.”

De 34-jarige Wang is oprichter van China's eerste officiële school voor traditionele schoonheidskunde, die hij 'Het Chinese culturele college voor jeugdbehoud en schoonheid' heeft genoemd. De school is nog zo nieuw dat de felroze behandelbank waarop ik plaats heb genomen eerst uitgepakt moest worden. Wang zelf is klein en mager en heeft zo'n gave huid, dat het bijna niet echt lijkt. Hij masseert met kleine, fluweelzachte handen. Alleen zijn bruine tanden krijgen blijkbaar geen schoonheidsbehandelingen.

Wang is arts in traditionele Chinese medicijnen en werkte zeven jaar lang voor de Academie voor Traditionele Medicijnen in Peking. Zijn favoriete gespreksonderwerp is het opscheppen over alle buitenlandse ambassadeurs en diplomaten die hij acupunctuur of schoonheidsbehandelingen heeft gegeven.

DERDE STELSEL “Ik was vanaf mijn veertiende al geïnteresseerd in traditionele medicijnen. Ik las er veel over en stak naalden in mijn lichaam om het effect uit te proberen”, vertelt hij lachend. Tijdens de jaren dat hij werkte als acupuncturist ontwikkelde hij zijn eigen methode die er naar zijn zeggen voor zorgt dat mensen langer jong blijven. Wang beweert een derde stelsel te hebben ontdekt in het menselijk lichaam, naast het gewone zenuwstelsel en het Chinese stelsel van acupunctuurpunten. De 'gevoelige plekken' die Wang vond hebben vooral invloed op de schoonheid. Een wekelijkse massage van de punten kan iemands uiterlijk aanmerkelijk verbeteren, beweert hij. Dit omdat de massage de bloedsomloop in het lichaam beïnvloedt.

Wang masseert eerst de punten op het lichaam, daarna is het gezicht pas aan de beurt. Dat wordt vooral bewerkt met behulp van hete doeken. Verder maakt Wang zelf crèmes van bananen en andere vruchten en zweert hij bij de weldadige werking van komkommers.

Meester Wang ontwikkelde zijn methode door oude Chinese boeken te bestuderen. “Er is niet echt een klassiek boek over schoonheidskunde, dus moest ik overal iets uithalen”, zegt hij. Inmiddels is zijn methode al aardig beroemd aan het worden in China, want hij heeft een knipselmap vol artikelen uit Chinese kranten. Door de publiciteit had hij geen enkel probleem om leerlingen voor zijn nieuwe school te vinden. Voor het eerste semester, dat in september begon, meldden zich duizend geïnteresseerden, terwijl er maar voor 150 plaats was.

De meeste leerlingen werkten al in de schoonheidsbusiness. Vandaar dat ze de 4800 yuan, bijna duizend gulden, per jaar aan schoolgeld kunnen betalen. Een van de leerlingen vertelt dat ze een eigen schoonheidssalon had. “Die heb ik maar verkocht, want ik wil hier mijn vak beter leren beoefenen.”

Het vak schoonheidsspecialiste is nieuw in China. Twintig jaar geleden mochten Chinese vrouwen nog niet eens make-up gebruiken, omdat dat volgens de toen heersende ideologie als een 'westerse bourgeois-gewoonte' werd gezien. Pas in de jaren tachtig werd het weer toegestaan in China om aan de internationale mode mee te doen. De vrouwen begonnen voorzichtig permanent in hun haren te zetten en kleding in verschillende kleuren te dragen. Nu er op iedere hoek van de straat wel een kapsalon of kledingwinkel te vinden is, zijn ook de eerste beautysalons hun deuren gaan openen.

RONDE OGEN In de schoonheidssalons worden vooral westerse methoden gebruikt. Jongeren die een salon willen openen volgen meestal een cursus van enkele maanden, waar ze vooral leren hoe je met crèmes en andere make-up om moet gaan. De klanten willen er ook duidelijk als een westerling uitzien. In extreme gevallen ondergaan vrouwen een oogoperatie, die ervoor moet zorgen dat ze grote ronde ogen krijgen. Of ze laten hun neus verhogen. Anderen blonderen hun haren en kopen opgevulde BH's om een westers uitziend figuur te krijgen. De schoonheidssalons passen zich met hun westerse make-up daarbij aan.

Door alle westerse invloeden is inmiddels onduidelijk geworden wat voor schoonheidsidealen de Chinezen traditioneel hadden. Iedereen vertelt dat een mooie vrouw glanzende zwarte haren heeft, grote ogen en een blanke huid. Het meest beruchte traditionele schoonheidsideaal is dat van kleine voeten. Dit ideaal, verzonnen door een keizer wiens favoriete concubine zijden banden om haar kleine voeten bond, was de oorzaak van de gewoonte om voeten van Chinese vrouwen te verminken door de botten te breken en er strakke banden omheen te wikkelen, zodat de voeten niet konden groeien.

Afgezien van dergelijke gruwelijkheden is er reden genoeg om te geloven dat de traditionele Chinese manieren van lichaamsonderhoud ook effectief zijn. Chinezen hebben vaak op hun vijftigste nog een prachtig gave huid. Volgens Wang doordat ze iedere ochtend gymnastiekoefeningen doen in het park en een simpel dieet volgen. De Chinese jeugd eet daarentegen veel meer vlees en vette fastfood maaltijden. Je ziet dan ook steeds meer jongeren met huidproblemen. Ook beginnen de eerste handige zakenlieden in China te adverteren voor slankheidsmiddelen. Tien jaar geleden was dat overbodig, omdat het aantal dikke Chinezen toen nog te verwaarlozen was.

VERADEMING Tussen alle imitaties van het westen is de school van Wang een verademing. “De Chinese regering wil graag dat de bevolking de oude cultuur weer respecteert. Ze zien dan ook graag dat ik de traditionele geneeskunst en schoonheidskunde verder ontwikkel. Ik kreeg meteen toestemming om een school te beginnen”, aldus Wang. Als die eenmaal goed loopt, wil Wang ook een onderzoeksinstituut beginnen.

De leerlingen van het college zijn overigens helemaal niet zo tegen westerse invloeden, net als in de Chinese ziekenhuizen waar westerse en traditionele medicijnen samen worden gebruikt, geloven ze in een combinatie van de methoden. “Meisjes die hun ogen laten opereren zouden eerst moeten kijken of ronde ogen wel bij hun gezicht staan”, vindt een studente. Wang zelf vertelt dat hij zich vooral ergert aan vrouwen die zware wenkbrauwen laten tatoeëren. “Dat is zo onnatuurlijk. Ik vind dat de natuur mooi genoeg is”, zo meent hij.

Het leren van Wangs natuurlijke methode gebeurt niet in een paar maanden. De studentes moeten een volledige studie van drie jaar volgen. Ze krijgen les in traditionele Chinese medicijnen, westerse medicijnen, Engels en volgen zelfs businesscursussen. “Dat is het voordeel van deze school. Als ze eenmaal zijn afgestudeerd, kunnen ze van alles”, zegt Wang. Zijn behandelmethode komt pas in het tweede jaar aan de orde.

Vandaar dat mijn gezichtsbehandeling een buitenkans is voor de studentes, die hun meester nog nooit aan het werk hebben gezien. Na het wrijven met hete handdoeken begint Wang eindeloos met zijn vingertoppen te kloppen, op bepaalde plaatsen te duwen en af en toe zelfs te slaan. Na een halfuur is hij tevreden. “Voel haar huid nu maar eens”, zegt hij trots en iedereen mag even over mijn wangen wrijven. Mijn huid voelt zo zacht aan als een perzik en ik heb gloedrode wangen. De Chinese studentes zijn er echter van overtuigd dat ik lichter van kleur ben geworden. “Als u ons zo iedere week behandelt”, vragen ze Wang, “worden wij dan ook zo blank?”