Ruzie en wanbestuur in India duurt voort

NEW DELHI - De oppositie weet wat er mis is. “We zijn beland in een vicieuze cirkel van wanbestuur en niet meer functioneren van het parlement,” liet de BJP gisteren weten aan P. Sangma, de voorzitter van het Indiase parlement. Volgens de partij is niet slechts de politiek, maar het hele land 'slachtoffer' van de jongste regeringscrisis. Het einde is echter nog niet in zicht.

Wat bedoeld was als de 'winterzitting' van de grootste democratie ter wereld, is uitgelopen op een farce, waarvan voorlopig slechts de Indiase posterijen beter zijn geworden. Al bijna een week vliegen de brieven heen en weer tussen het regerend Verenigd Front (VF) en de Congrespartij. De regeringscoalitie van premier Gujral is voor haar voortbestaan afhankelijk van de gedoogsteun van de Congrespartij. Maar die steun is er niet meer. Of nog wel. Of toch weer niet.

De ruzie begon met een rapport over de moord op de vroegere Congres-premier Rajiv Gandhi. In het rapport wordt een van de partijen binnen het Verenigd Front, de DMK, beschuldigd van steun aan de Tamil Tijgers op Sri Lanka, die verantwoordelijk zouden zijn voor de moord op Gandhi in mei 1991. De Congrespartij eist dat de DMK uit de coalitie wordt gegooid; het VF weigert dit. “We zullen samen met de DMK zwemmen of verdrinken,” aldus de woordvoerder van het VF.

Een oplossing voor het geschil tussen VF en Congres zou in het parlement gevonden moeten worden. Sinds het begin van de winterzitting echter hebben beide partijen slechts pogingen gedaan elkaar letterlijk te overschreeuwen. Afgelopen maandag werd het parlementsvoorzitter Sangma te veel. Hij wees de politici op hun eerdere belofte zich fatsoenlijk te gedragen, zei deze “bespotting van de democratie” niet te tolereren en verdaagde de zitting tot een nog onbepaald tijdstip.

Sinds die tijd zijn weliswaar de gemoederen enigszins gekalmeerd, maar is de ruzie nog niet beslecht. Om de zoveel tijd gaat een brief uit van hetzij de Congrespartij, hetzij het Verenigd Front, waarin beide nog eens herhalen wat iedereen al weet. Tussen de bedrijven van deze epistolaire diplomatie door zoeken sommige nuchtere politici naar een compromis. Op dit moment immers lijken voortijdige verkiezingen onontkoombaar. En dan zouden zowel de Congrespartij als het VF wel eens de grote verliezers kunnen zijn.

“We zijn op elke mogelijkheid voorbereid,” liet een vooraanstaand lid van de regeringscoalitie gisteren weten. Volgens hem hoeft niemand te twijfelen aan de unanimiteit binnen het Verenigd Front. Fraai gesproken. Maar het is duidelijk dat de coalitie van veertien partijen allesbehalve met een mond spreekt. Dat de DMK, de zondebok volgens de Congrespartij, nu nog binnenboord wordt gehouden, heeft niet met eenheid te maken, maar met de angst dat het vertrek van deze partner ook andere Front-partijen los zal scheuren van de regeringscoalitie. De oppositionele BJP ziet niets liever gebeuren.

Ook binnen de Congrespartij is allesbehalve van eensgezindheid sprake. Voorzitter Kesri heeft allang spijt van de veel te hard geformuleerde eis, die hem weinig manoeuvreerruimte geeft om rechtstreeks met premier Gujral een compromis te vinden. Kesri is aan handen en voeten gebonden door Congres-genoten die zelf de leiding van de partij in handen hopen te krijgen en menen dat nieuwe verkiezingen de weg zijn om dit doel te bereiken.

Deze 'haviken', zoals Arjun Singh, mogen zich graag beroepen op de vermeende steun van Sonia Gandhi, de weduwe van Rajiv. Officieel heet het dat de Congrespartij een charismatisch leider als Sonia nodig heeft om zowel de mythe als de macht van de partij uit de dagen van de Gandhi-dynastie in ere te herstellen. De weduwe zelf echter, “de sfinx van de Indiase politiek”, zwijgt zoals zij altijd zwijgt. Zij weet welke enorme risico's zij loopt door een actieve politieke rol op zich te nemen. Haar zogenaamde vrienden als Singh zijn bovendien vooral op zelfpromotie uit.

De “schier eindeloze, tot niets leidende briefwisseling”, zoals de BJP het geschuifel tussen VF en Congrespartij typeert, heeft een politieke mist opgeroepen die behalve de BJP zelf niemand tot voordeel strekt. De crisis heeft de nationale munt, de roepie, tot een historisch dieptepunt gebracht. De beurs van Bombay dreigde eerder deze week de negatieve koers van landen in Zuidoost-Azië te gaan volgen. En ondertussen neemt de regering-Gujral tal van besluiten waarop het buiten werking gestelde parlement geen enkele controle kan uitoefenen.

De kans bestaat dat voorzitter Sangma het parlement begin volgende week opnieuw bijeen zal roepen. Hij weet zich daarbij gesteund door president Narayanan, die net als hij meent dat de ruzie op de vloer van de Lok Sabha, het parlement, uitgevochten moet worden, voordat een besluit over nieuwe verkiezingen zal vallen. Op dit moment staat op de agenda reeds een motie van wantrouwen van een Congres-lid. Dat wil echter nog niet zeggen dat die motie ook in stemming zal komen. Op dit moment is nog niet eens zeker of de leden van de Congrespartij in het parlement zullen opdagen.

Verkiezingen in een ontwikkelingsland met bijna een miljard mensen vormen een operatie die India zich zelfs eens in de vijf jaar financieel nauwelijks kan permitteren. Maar om dergelijke vormen van landsbelang lijken de meeste politici zich weinig zorgen te maken. Er is een groep van parlementaire nieuwkomers die bij voorzitter Sangma heeft aangedrongen alles te doen om het parlement in zijn huidige samenstelling te redden. Deze nieuwkomers zitten er immers te kort om reeds aanspraak te maken op een gratis levenslang pensioen. 'Ieder voor zich' is ook voor hen het motto.