'Kerk moet net zo opereren als de ANWB'

Van onze kerkredactie AMSTERDAM - Mensen van buiten de kerk zouden - tegen betaling - ook gebruik moeten kunnen maken van het pastoraat. Zoals de ANWB verschillende tarieven hanteert voor leden en niet-leden, zouden de kerken dat ook kunnen doen.

Dit zegt dr. Gerben Heitink, hoogleraar praktische theologie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Hij vindt dat de publieke functie van de kerk in onze samenleving veel te veel veronachtzaamd wordt.

Kerken zouden daar volgens hem iets aan kunnen doen door zich meer op te stellen als dienstverlenende organisatie. Niet alleen van pastoraat, maar ook van andere diensten zouden mensen die geen lid zijn gebruik moeten kunnen maken. Er zou een onderscheid kunnen komen tussen leden en donateurs of 'vrienden'.

Volgens Heitink, die zijn uitlatingen doet in Inzage, het blad van uitgeverij Kok, doet de kerk daarmee niets nieuws. Ook in de zeventiende eeuw was er een kleine kring lidmaten en een bredere van liefhebbers van de gereformeerde religie. De kern ging aan het Avondmaal en stond onder de tucht, de rest kon in de kerk trouwen en vanuit de kerk begraven worden. Ook bezochten ze de diensten, al was het maar omdat daar de marktberichten werden afgekondigd.

Heitink denkt dat zijn voorstel om mensen te laten betalen misschien “een beetje Amerikaans gedacht is”, maar “Pro Deo sluit niet uit dat er ook diensten zijn waarvoor betaald moet worden.”

Heitink doet zijn uitspraken in het kader van de veranderende positie van de predikant in de samenleving. Heitink sluit aan bij de suggesties die hij dit voorjaar al deed aan predikanten om van hun 'tobberige imago' af te komen.

Volgens professor Heitink moeten predikanten meer in teams gaan opereren, waarbinnen men zich kan specialiseren. Dit zullen ze wel moeten leren, want predikanten zijn solisten. Collega's beschouwen ze vaak als concurrenten, met als centrale vraag 'wie trekt de meeste mensen naar de kerk'.