Indonesië zwicht en accepteert vredesmacht

Indonesië aanvaardt de komst van een internationale vredesmacht naar Oost-Timor om de rust en veiligheid te herstellen, zei president Habibie gisteren. De wereld reageerde opgelucht, vele Oost-Timorezen zielsverheugd.

Nog niet duidelijk is hoe snel de vredesmacht aan het werk kan. Indonesische regeringswoordvoerders hielden het er gisteren op dat de timing nu verder van de Verenigde Naties afhangt.

Vandaag komt de Indonesische minister van buitenlandse zaken Ali Alatas naar New York om met de Veiligheidsraad te overleggen over de praktische uitwerking.

VN-secretaris-generaal Kofi Annan, de Portugese regering, Australië en bovenal leiders van de Oost-Timorese onafhankelijkheidsbeweging - zoals Xanana Gusmao, José-Ramos Horta en bisschop Belo - riepen met klem op de vredessoldaten zo snel mogelijk te sturen.

Kofi Annan voegde daar met nauw verholen bezorgdheid aan toe dat hij 'verwacht' dat de Indonesische autoriteiten op alle niveaus 'intussen hun uiterste best doen om orde en veiligheid te handhaven,in overeenstemming met de internationale normen'.

Een obstakel voor een snelle legering kan zijn dat Indonesië niet staat te springen de vredesmacht te laten aanvoeren door Australiërs, ook al is Australië het verst gevorderd met voorbereidingen. Australië heeft het Indonesische optreden in Oost-Timor ongemeen heftig veroordeeld, tot woede van Jakarta.

In de wandelgangen van een economische topontmoeting van Pacific-landen (Apec) in Auckland, Nieuw-Zeeland, werd door diplomaten gespeculeerd over de wenselijkheid van een Aziatische leiding en een duidelijk numeriek Aziatisch overwicht in de vredesmacht. Binnen enkele dagen zouden Apec-landen alvast voedsel boven Oost-Timor willen droppen voor de tienduizenden hongerige voortvluchtigen.

Het is na Habibie's verklaring ook nog niet duidelijk of het moorden in Oost-Timor nu meteen ophoudt of nog even wordt opgevoerd om nog snel wat rekeningen te vereffenen. Sommige commandanten van de Oost-Timorese bevrijdingsbeweging zeiden te vrezen voor het laatste, anderen waren optimistischer. Op zaterdag werd nog een Duitse pater door milities vermoord.

De Amerikaanse regering reageerde bij monde van president Clintons veiligheidsadviseur Sandy Berger behoedzaam tevreden op Habibie's toezeggingen. ,,De duivel schuilt in de details'', waarschuwde Berger.

Habibie zei in zijn korte toespraak dat het rapport dat de hoogste man in het Indonesische leger, generaal Wiranto, zaterdagnacht had uitgebracht na diens bezoek met een VN-missie aan Oost-Timor, de doorslag had gegeven bij het besluit vreemde troepen uit nog niet benoemde 'bevriende landen' toe te laten. ,,Teveel mensen hebben het leven verloren sinds de onrust begon'', aldus Habibie. De schattingen van het aantal doden dat in de afgelopen week is gevallen, variëren van 'enkele honderden' tot 'enkele duizenden'. ,,Teveel zijn hun huis en zekerheden kwijt. We kunnen niet meer wachten.''

Een woordvoerder van het leger, majoor-generaal Sudrajat, zei dat het leger de beslissing van de regering 'respecteert'. Volgens Sudrajat was de wereldgemeenschap wel 'te ongeduldig' geweest. ,,Wij werken met de dialoog en niet met het geweer'', zei hij, in een poging uit te leggen waarom het Indonesische leger graag meer tijd had gehad.

MEER NIEUWS OP PAGINA 5