Villa Omval binnen acht dagen ontruimd

Van een onzer verslaggevers AMSTERDAM - Na vijf jaar juridisch getouwtrek is het lot van Villa Omval definitief bezegeld. Op last van de Amsterdamse rechter moet het kraakpand binnen acht dagen worden ontruimd.

Kraakster Irma kan het nog steeds niet geloven. “Het is heel triest. Het doet zoveel pijn, als je hier vijf jaar gewoond hebt. En het ongeloof ook, dat we uiteindelijk helemaal niets bereikt hebben, zelfs geen gemeentelijke monumentenstatus.”

De betwiste villa staat achter het Amstelstation. Tot een paar jaar geleden keek niemand om naar dit stuk grond tussen het spoorstation en de Amstel. Hier begon de groene zoom richting Ouderkerk: hoog en dicht groen en wat vervallen villa's uit het begin van deze eeuw; een paradijsje voor de woonbootbewoners.

De projectontwikkelaars schrokken keer op keer terug vanwege de zware bodemvervuiling, een erfenis uit de tijd dat het gebied een industrieterrein was. Totdat Sedijko en Delta Lloyd het op een akkoordje gooiden met stadsdeel Watergraafsmeer: de projectontwikkelaars betaalden de bodemsanering, het stadsdeel zou de landtong leeg opleveren. Maar krakers staken een spaak in het wiel. Ze kraakten Villa Omval op het moment dat de stichting Blijf van m'n Lijf eruit vertrok.

De krakers wilden het gebouw een publieke functie geven in plaats van het te laten slopen voor een kantoorcomplex. Ze begonnen provisorisch met een vegetarisch eetcafé, exposities, oefenruimtes voor popgroepen, en het opvangen van vluchtelingen. Maar bij de Amsterdamse raad voor de monumentenzorg en de Rijksdienst voor monumentenzorg vingen de krakers bot met hun pleidooi voor het verlenen van de monumentale status aan het stoomboot-achtige bouwwerk van architect Joseph Hermann.

Afgelopen najaar konden de bewoners van de villa zowaar even een feestje vieren, toen een Limburgse monumentenorganisatie bij de rechter wel gedaan kreeg, wat hen niet was gelukt: een nieuw onderzoek naar de monumentale waarde. Maar het stadsdeel, gebonden aan het contract met de projectontwikkelaars, won het appèl en heeft nu groen licht voor de ontruiming.

Het laatste sprankje hoop dat de krakers rest, is een hernieuwde aanvraag voor de monumentenstatus bij Rijksmonumentenzorg. Het is echter de vraag, of die nog wel in behandeling zal worden genomen. “Dat kan enige vertraging opleveren”, zegt Irma, “maar niet zoveel, dat het pand nog overeind kan blijven staan”.

Vandaag ontvangen de bewoners hoogstwaarschijnlijk het ontruimingsbevel. Maar de krakers zullen het pand niet zonder slag of stoot verlaten, belooft Irma. “Een ontruiming houd je niet tegen. Maar we zullen het ze niet gemakkelijk maken. Het is zeer de moeite nog één keer de aandacht op het pand te vestigen.”

Het stadsdeel Watergraafsmeer wilde gisteravond niet reageren.