Met de blauwe kerstster is het nooit wat geworden

Hoe zou iemand die al een poosje dood is het ervaren als hij op aarde kon terugkeren? De bij leven ondergewaardeerde schilder Vincent van Gogh bijvoorbeeld, wat zou hij denken van de miljoenen die zijn schilderijen vandaag de dag opbrengen? Of Joel Roberts Poinsett, overleden op 12 december 1851 – hoe zou het voor deze Amerikaanse politicus en wetenschapper zijn als hij van Petrus toestemming kreeg om een uurtje rond te wandelen in een willekeurige Amerikaanse stad?

Stel je voor, het is 12 december 2009 en daar loopt Joel Roberts Poinsett. Telkens wanneer hij een bloemenzaak passeert, gaat er een schok van herkenning door hem heen. Want die roodbladige planten in de winkels, die kent hij! Dat zijn de planten die hij zo’n 180 jaar eerder ergens in Zuid-Mexico aantrof en meenam naar zijn woonplaats Charleston in South Carolina.

Wanneer Poinsett bij zo’n bloemenzaak naar binnen gaat, hoort hij de klanten tegen de verkopers zeggen: ’Doet u mij maar een poinsettia.’ Want de plant is, uit dank dat hij hem in Amerika heeft geïntroduceerd, naar hem vernoemd. En omdat zijn sterfdag bovendien is uitgeroepen tot ’National Poinsettia Day’, doen Amerikanen elkaar elk jaar op 12 december een poinsettia cadeau, de plant die bij ons ’kerstster’ heet.

Wat zou er op zo’n moment door Poinsett heengaan? Zou hij een gevoel van trots niet kunnen onderdrukken? Of zou hij ietwat treurig vaststellen dat zijn naam, ondanks alles wat hij op politiek gebied voor zijn land heeft betekend, slechts voortleeft in de naam van een kerstplant? We zullen het nooit weten. Wat we wel wete,n is dat er deze maand in de Verenigde Staten honderden miljoenen dollars worden uitgegeven aan tientallen miljoenen kerststerren.

Over de kerstster (Euphorbia pulcherrima) valt heel wat te vertellen. Om te beginnen houdt hij wel van een geintje. Zo doet hij zich voor als een plant met groene bladeren en rode bloemen, maar dat is nep. Onder die vermomming schuilt een plant met groen en rood blad, en groengele bolvormige bloemetjes. Die bloemen zijn zo klein dat de plant een list heeft moeten bedenken om ze bestoven te krijgen. Vandaar dat rode blad: dat is niets anders dan schutblad en dient alleen om insecten te lokken. En om een kerstsfeertje op te roepen natuurlijk, maar daar heeft die arme plant geen weet van.

De rode kerstster kennen we allemaal. Maar indachtig het motto ’verandering van spijs doet eten’, hebben ambitieuze kwekers hun best gedaan de kerstster ook andere vormen en kleuren mee te geven. Op stam of hangend. Lichtgeel, citroengeel, al of niet gebroken wit, zachtroze, paars.... Ooit heeft een Canadese kweker zelfs geprobeerd een blauwe kerstster op de markt te brengen. Wat trouwens nog niks was, vergeleken met de kerststerren in psychedelische kleuren die een paar jaar geleden werden gelanceerd. Daar zaten roze tussen met paarse vlekken, en gele met oranje vlekken.

Het werd allemaal niks. Zoals het ook niks werd met kerststerren met gekruld, roodgevlekt blad. De meeste mensen willen met Kerst gewoon een plant die van onderen groen is en van boven rood.

De plant heeft zijn populariteit vooral te danken aan het feit dat hij in december bloeit. Dat doet hij uit zichzelf, want kerststerren zijn ’kortedagplanten’ – ze vormen knoppen en krijgen gekleurde bladeren naarmate de dagen korter worden.

Kerststerren kunnen maandenlang mooi blijven. Tenminste, als je ze op een lichte plek zet, en niet te dicht bij een radiator. Ook op de tocht staan ze liever niet. Verder willen ze pas water hebben als de grond droog is, want ze houden niet van natte voeten. Gelieve dus het water dat in de schotel blijft staan, weg te gooien.

In het voorjaar worden alle bladeren weer groen, de meeste verwelken en vallen af. Wil je Euphorbia pulcherrima volgend jaar Kerst weer in bloei hebben, dan moet je hem in maart kortwieken en verpotten, en vanaf dat moment water en mest geven. In oktober en november wil hij vanwege zijn ’kortedag’-eigenschappen elke dag vijftien uur lang in het pikkedonker staan – want om in bloei te komen, mag hij op een dag niet meer dan negen uur licht hebben.

Een hoop werk. Dus, alhoewel ik een groot voorstander ben van recycling, heb ik toch een tip voor u die daar dwars tegen ingaat. Hier komt ie: voor tweeënhalve euro heb je een nieuwe.