Koos Dijksterhuis −
15/10/11, 20:46
Bevolkinsgdrukte. © ANP
Marco Visscher suggereerde vorige week in Letter&Geest dat mensen die waarschuwen tegen ongebreidelde bevolkingsgroei, de mens zien als 'louter een hebzuchtig, CO2-uitstotend zoogdier met een mond die moet worden gevoed'.
Zelf hangt hij de omgekeerde variant aan: omdat de mens ook een paar handen heeft en vooral hersens,
juicht hij bevolkingsaanwas toe. Hij vindt dat neo-malthusianen 'fel moeten worden bestreden'. Hij meent dat hij daarmee een taboe doorbreekt, maar de paus ging hem daarin voor.
Ter ondersteuning schermt Visscher met zijn twee kinderen, onschuldig en schattig in hun bedjes. Want de milieubewuste medemens, ja zelfs een vriend van hem, noemde hem een eco-crimineel, die nieuwe eco-criminelen op de wereld zette.
Ik geloof daar niets van. Een vriend die je eco-crimineel noemt omdat je een kind krijgt, is geen vriend. Kennelijk voelt Visscher zich een ietsepietsie schuldig over de grote milieuproblemen en bagatelliseert hij ze om dat schuldgevoel te sussen.
Nergens voor nodig. Visscher beperkt zijn bevolkingsgroei immers al drastisch. Ik schat dat hij 35 is. Zonder geboortebeperking had hij nu waarschijnlijk al vijftien kinderen gekregen. Visscher houdt zich keurig aan het geboortebeperkende streven van de mensen die hij wil bestrijden.
Nog nooit zijn doemscenario's uitgekomen, meent Visscher, die misschien niet weet dat de beschavingen van bijvoorbeeld Sumeriërs en Maya's ten onder gingen aan roofbouw op natuurlijke hulpbronnen. Grondstoffen en landbouwgronden raakten simpelweg op. Visscher wil schaarsteproblemen aanpakken door nieuwe hulpbronnen te exploiteren en met betere technologie. 'Het wemelt van de briljante gekken met een goed idee', zegt hij, waardoor het door doemdenkers voorspelde onheil telkens weer wordt afgewend.
Tja, je kunt natuurlijk proberen eindeloos door te groeien en gokken op briljante geesten die wel een oplossing bedenken. Maar waarom zou je? Is bevolkingsgroei werkelijk zo'n weldaad? Visscher geeft er geen argument voor. Daarbij beseft hij niet dat de oplossingen voor grote milieuproblemen van weleer zijn aangedragen nadat het probleem bekend werd. Het gat in de ozonlaag bijvoorbeeld, en zure regen. En wie luidde telkens de noodklok? De mensen die hij zo fel wil bestrijden.
Nu is er volgens Visscher geen reden tot zorg, ook al zouden er onvoorziene bezwaren kleven aan bevolkingsgroei, want de wereldbevolking zal volgens 'vele experts' over hooguit honderd jaar zijn maximum hebben bereikt: 10, hooguit 15 miljard mensen.
Hij vergeet te melden dat dat te danken is aan de door hem verfoeide geboortebeperking, aan de door hem fel bestreden doemdenkers en aan de door hem geloofde briljante gekken. Als Visscher zijn zin krijgt, blijft de wereldbevolking onverminderd groeien, eerst tot 35 miljard en dan..., maar misschien raakt de landbouwgrond dan wel weer op, net als bij de Sumeriërs.
Nog meer kunstmest? De fosfaatmijnen, ruimtevretende bouwputten, raken binnen 150 jaar uitgeput. Maar zoals we van turf en steenkool overstapten op olie en gas, zullen we vast wel een andere kunstmest ontdekken? Wel ja, we leren nog wel eens van de wind te leven.
Maar zelfs dan, ook al weten we de vernietiging van onze leefomgeving te stoppen, dan is een dichtbevolkte leefomgeving domweg minder prettig dan een leefomgeving met ruimte voor natuur en rust. Een leefomgeving zonder kinderen lijkt mij overigens ook helemaal niet leuk. Ik feliciteer Visscher dan ook hartelijk met zijn tweede kind.