Einde dialoog; ultra-conservatieven komen niet terug naar rk-kerk

De uiterst conservatieve Priesterbroederschap Pius X keert niet terug in de rooms-katholieke kerk. Dat meldt het Vaticaan. De organisatie werd in de jaren '80 uit de katholieke kerk gezet, omdat het liturgische vernieuwingen niet doorvoerde en zelf bisschoppen benoemde.

'Wij kunnen het katholieke geloof niet in onderhandelingen weggeven', verklaart het hoofd van de Congregatie voor de Geloofsleer in een interview met de Noord-Duitse omroep NDR. 'Op dat punt sluiten we geen compromissen.' De congregatie is het hoogste theologische instituut van de rooms-katholieke kerk.

Pius X vaart sinds de jaren '60 een eigen koers binnen de rooms-katholieke kerk. Het weigert belangrijke besluiten van het Tweede Vaticaans Concilie te onderschrijven.

Tijdens die vergadering voerde de kerk grote hervormingen door, onder meer op het gebied van liturgie. Ook bepaalde de kerk dat joden niet schuldig zijn aan de dood van Christus. Pius X bleef joden beschuldigen, bijvoorbeeld tijdens de mis op Goede Vrijdag.

In de rk-kerk kregen leken na het concilie een grotere rol. Zij mogen bijvoorbeeld tijdens de mis uit de Bijbel voorlezen. Pius X hield vast aan de Latijnse mis, waarbij voorgangers Latijn spreken en ze hun rug naar kerkgangers richten.

'Rk-kerk zit vol met ketterij'
Leiders van de organisatie lieten zich meermaals negatief uit over de katholieke kerk. In juni zei voorman Bernard Fellay nog dat de kerk 'vol zit met ketterij'. De onderhandelingen begonnen twee jaar geleden. Zonder akkoord blijft de groep autonoom bestaan leiden. De Nederlandse en Belgische Pius X-kerken zijn op twee handen te tellen.

De gesprekken tussen Pius X en het Vaticaan verliepen de afgelopen jaren uiterst discreet. Voorbereidende gesprekken vonden volgens de partijen plaats 'in een erg goede sfeer'. Benedictus probeerde de dissidenten binnenboord te houden, maar kon niet te sterk tornen aan katholieke mores.

Lang werd gesproken over een speciale status. Pius X zou dan onderdeel gaan uitmaken van de rk-kerk, maar wel op andere voorwaarden dan andere ordes.

Holocaust-ontkenner beboet
De Britse Pius X-bisschop Richard Williamson, een van de gezichten van de beweging, werd gisteren veroordeeld voor het ontkennen van de holocaust. Een Duitse rechtbank legde hem een boete van nog onbekende hoogte op.

Zijn holocaust-ontkenning bemoeilijkte ook de dialoog met het Vaticaan. Williamson noemde die ooit 'een dialoog met doven'. Pius X heeft overigens afstand gedaan van Williamsons beweringen.