Moslims die christen worden: de Iraanse regering gruwt ervan. Joessef Nadarkhani (35) is zo'n Iraniër die de islam vaarwel zei en zich op zijn negentiende tot het christendom bekeerde. Hem hangt daarom de doodstraf boven het hoofd - als de rechter mogelijk al eind deze week uitspraak doet in zijn zaak die draait om 'afvalligheid'.

Bekeerde christenen in Iran realiseren zich dat ze risico lopen, en opereren daarom veelal ondergronds. Nadarkhani, die na zijn bekering voorganger werd, leidde zijn kerkdiensten dan ook in zijn eigen huis voor een congregatie van zo'n vierhonderd mensen. Die behoren tot de zogenoemde Kerk van Iran.

Tijdens zo'n kerkdienst in 2009 ging het mis: Nadarkhani werd gearresteerd en een jaar later ter dood veroordeeld. Het Hooggerechtshof verklaarde in juli dit doodsvonnis echter ongeldig en verwees de zaak terug naar een lager gerechtshof in Rasjd, de woonplaats van Nadarkhani in het uiterste noorden van Iran.

Het Hooggerechtshof gaf het lagere hof een opdracht mee: het moest kijken of Nadarkhani bereid zou zijn om zijn christelijk geloof af te zweren en de islam opnieuw te aanvaarden. Dan zou het doodsvonnis worden ingetrokken. Er volgden drie rechtszittingen waarvan de laatste op 28 september. Nadarkhani kreeg hierin zijn laatste kans om het christendom af te zweren, maar opnieuw weigerde hij, zich beroepend op de vrijheid van religie.

De executie van Nadarkhani lijkt daarom onafwendbaar, maar zijn advocaat Mohammed Ali Dadghah is opmerkelijk optimistisch: "Ik denk echt dat we een kans van 95 procent hebben dat de heer Nadarkhani niet ter dood zal worden gebracht. Waarschijnlijk hebben we de rechtbank tijdens die laatste zitting op 28 september weten te overtuigen met sterke argumenten. Zowel de nationale als de internationale wetgeving staat aan onze kant. Zondag is de allerlaatste zitting. Mocht de uitslag toch negatief zijn, dan gaan we in hoger beroep."

Het belangrijkste wapen dat advocaat Nadarkhani in de strijd heeft geworpen, is het feit dat de aanklacht waarvoor zijn cliënt is veroordeeld - afvalligheid van de islam - helemaal niet als misdrijf in het Iraanse strafwetboek wordt genoemd. Maar eerder wees het Hooggerechtshof dit argument af, erop hamerend dat afvalligheid van de islam in de shariawetgeving wel degelijk als misdrijf wordt erkend en dat ook de grondlegger van de Islamitische Republiek, wijlen ajatollah Khomeini, dit als een zonde en misdrijf beschouwde. De ervaring leert bovendien dat rechters in Iran in de praktijk de sharia vaak boven de Iraanse wetgeving stellen.

De vervolging van Joessef Nadarkhani staat zeker niet op zichzelf. Sinds 2009 hebben bekeerde christenen in Iran het zwaar. Geboren christenen, zoals de Armeniërs en de Assyriërs, kunnen hun geloof wel openlijk belijden. Alleen al in december 2010 en januari 2011 zijn er zeventig bekeerde christenen in huiskerken gearresteerd.

Meestal worden deze gelovigen echter niet veroordeeld voor afvalligheid van de islam, maar voor meer traditionele misdrijven als 'propaganda tegen de staat' of het 'beledigen van de islamitische heiligheid'.