Is het pesten of discriminatie op de basisschool?

Op bijna alle basisscholen in Amsterdam komt discriminatie voor. Tenminste, zo ervaren leerlingen en ouders dat. Leraren en directeuren van de scholen doen incidenten vaak af als pesten, blijkt uit een rapport van onderzoeksbureau Eduquality in opdracht van de gemeente Amsterdam.

De onderzoekers keken naar de ervaringen van 22 scholen, met 10 procent van het totaal een dwarsdoorsnede van het Amsterdamse basisonderwijs. Alle scholen hadden te maken met incidenten waarbij gediscrimineerd werd.
Officiële klachten zijn er weinig, zegt onderzoeker René Roders. Als ze er zijn, komen ze vaak van ouders, terwijl de meeste incidenten zich afspelen tussen leerlingen op het schoolplein. Het rapport staat bol van de voorbeelden: een meisje dat een hoofddoek draagt en daarom bedreigd wordt met de dood. Een homoseksuele leraar die in de klas erg geliefd is, maar buiten de klas door zijn leerlingen wordt uitgescholden voor 'homo'. Het is niet alleen een kwestie op gemengde scholen, zegt Roders. "Op zwarte scholen schelden Turkse en Marokkaanse leerlingen elkaar uit. Op een school met drie allochtone leerlingen zei een hoogopgeleide, blanke moeder over het enige Turkse jongetje: "Die Turk wil ik niet meer in mijn auto." Zijn conclusie: discriminatie komt overal voor.
De vraag is: is dit discriminatie of 'gewoon' pesten? En wat is erger? Dat is niet altijd even gemakkelijk te zeggen, merkten de onderzoekers. Roders: "Leerlingen en ouders hebben het vaak over discriminatie, terwijl leraren eenzelfde voorval als 'pesten' bestempelen.
Toch vindt hij dat er wel degelijk een verschil is. "In ieder geval formeel: in de grondwet is discriminatie verboden, pesten niet. Maar ook gevoelsmatig. Kinderen geven aan dat discriminatie hen in hun diepste wezen raakt." Het heeft volgens Roders weinig zin om officieel vast te gaan stellen of er sprake is van discriminatie. "Het belangrijkst is of mensen zich gediscrimineerd vóelen."
Directeur Mark Veenstra van de Amsterdamse basisschool De Roos vindt dat er ook andere zaken zijn die kinderen diep raken. "Wat erg speelt is schelden met het woord kanker. Dat komt heel hard aan." De school heeft een pestprotocol om met zulke zaken om te gaan.
Roders vindt dat scholen meer moeten hebben dan alleen een pestprotocol. "Spreek als school af hoe je omgaat met discriminatie in de klas." Veenstra vindt zo'n apart 'discriminatieprotocol' niet haalbaar, omdat de grens tussen de twee niet altijd duidelijk is.