Hoogbegaafdheid: wat is het?

Wanneer is een kind 'gewoon' slim, en wanneer hoogbegaafd?

Hoogbegaafdheid betekent dat er sprake is van superioriteit in denken en leren ten opzichte van leeftijdsgenoten. Hoe groter het verschil met leeftijdgenoten hoe extremer de hoogbegaafdheid. Bij jonge kinderen tot ongeveer 7 jaar spreekt men nog niet van hoogbegaafdheid, maar van een ontwikkelingsvoorsprong. Bij 2,5% van de bevolking is er sprake van een I.Q. op zeer begaafd niveau.

Gemiddeld betekent dit één hoogbegaafde leerling per groep. Als ook de begaafde kinderen worden meegeteld die snel en goed door de leerstof heengaan, gaat het al gauw om 4 kinderen per groep. Reden genoeg voor scholen om open te staan voor deze kinderen en te zorgen voor een passend aanbod.

Vroeger was er geen extra aandacht voor (hoog)begaafde leerlingen. Geen aandacht voor deze leerlingen betekent dat het onderwijsprogramma niet toereikend is. Zeer intelligente leerlingen hebben uitdagend onderwijs nodig waarin zij (net als andere kinderen) worden aangespoord om iets nieuws te leren.

Als hier op de basisschool niet voldoende aandacht aan wordt besteed, is de kans groot dat een leerling een ‘onderpresteerder ‘ wordt of in het voortgezet onderwijs tegen belemmeringen oploopt. In extreme gevallen kan er zelfs sprake zijn van drop outs.

Ook komt hoogbegaafdheid voor in combinatie met leer- of gedragsproblemen, zoals dyslexie of het Syndroom van Asperger, een vorm van autisme. Soms zijn er sociaal emotionele problemen. Dit komt meestal doordat er onvoldoende match is tussen het kind en de omgeving.

De meeste (hoog)begaafde leerlingen kunnen zich gelukkig goed op de basisschool ontwikkelen en hebben niet méér problemen dan andere kinderen als het onderwijsprogramma goed is afgestemd op hun mogelijkheden.

Dit komt mede doordat basisscholen tegenwoordig steeds beter in staat zijn deze kinderen vroegtijdig te signaleren en te voorzien van een goed onderwijsaanbod.