Conflict over examens Curaçao

Een Nederlandse school op Curaçao mag daar geen examens meer afnemen. Leerlingen moeten uitwijken naar Nederland of mogelijk Bonaire.

Op het Vespucci College op Curaçao zijn de eindexamens extra spannend. Leerlingen brengen de nacht voor het examen door in een hotel. Zonder laptop of mobieltje, en onder bewaking.

Door het tijdsverschil met Nederland moeten de scholieren eerst in quarantaine. ’s Ochtends maken ze het examen dat dan in Nederland al is afgenomen. Elk contact met de buitenwereld is tot die tijd verboden.

Dat maakt de examens zwaarder, zegt Rowena Laan (18). „Je slaapt slechter dan thuis.” Toch koos Rowena, toen ze enkele jaren terug met haar ouders naar Curaçao verhuisde, voor het Vespucci College. Het is de enige school op het eiland die volledig Nederlands middelbaar onderwijs biedt. Rowena wil volgend jaar terugkeren met een Nederlands diploma. „Dat maakt de overstap naar een vervolgstudie makkelijker.”

Rowena Laan zal een van laatsten zijn die op Curaçao Nederlands eindexamen mag doen. Staatssecretaris Marja van Bijsterveldt (onderwijs) heeft de school geschreven dat ’de huidige situatie ongewenst en juridisch onmogelijk is’. De Wet op het voortgezet onderwijs laat geen eindexamens toe buiten het Nederlandse grondgebied in Europa.

Het Vespucci College reageert geschokt. „Nederlandse leerlingen dreigen hierdoor af te haken”, vreest rector Bob Brinkhof. Het Vespucci College – met nu 185 scholieren – is in 1999 met (financiële) steun van de marine opgericht. Kinderen van uitgezonden militairen moesten op Curaçao Nederlands onderwijs kunnen volgen en naadloos in- en uit kunnen stromen. Daar voorzien de Antilliaanse scholen niet in. Bovendien wordt daar veel Papiaments gesproken.

Van Bijsterveldt wil het Vespucci College de Nederlandse eindexamens niet ontnemen. Ze biedt de school een overgangsregeling aan. Die houdt in dat de leerlingen zijn aangewezen op het staatsexamen. Dat mag tot en met volgend schooljaar nog op Curaçao plaatsvinden. Vanaf 2011 moet dat op Nederlands grondgebied. Mogelijk, zegt Van Bijsterveldt, is Bonaire een geschikte locatie. Dat wordt immers door de staatkundige vernieuwing van de Antillen een openbaar lichaam van Nederland.

Rector Brinkhof noemt die oplossing ’omslachtig en flauwekul’. „Straks moeten enkele tientallen kinderen wekenlang onder begeleiding naar een ander eiland. Wat gaat dat kosten?”

Het staatsexamen betekent ook dat de schoolexamens die verspreid over het laatste jaren worden gemaakt, niet meer meetellen voor het eindcijfer. De leerlingen krijgen eerst een centraal examen, gevolgd door een mondelinge toets in de zomermaanden.

Dat ziet de 17-jarige Philipine van Aanholt (5 vwo) niet zitten. Ze overweegt haar eindexamens op een school in Nederland te maken. „Ik betwijfel of een staatsexamen straks goed aansluit op mijn studie.”

De staatssecretaris vindt dat ze de school maximaal tegemoet is gekomen met de overgangsregeling. Maar het Vespucci College neemt daar geen genoegen mee. Eind juni dient een bodemprocedure om eindexamens op Curaçaos grondgebied af te dwingen. In april kreeg Van Bijsterveldt een brief waarin staat dat de Tweede Kamer ’nog steeds sterk hecht aan de mogelijkheid van afname van Nederlandse (staats)examens op Curaçao’. De Kamer brengt in herinnering dat het de Nederlandse overheid is geweest ’die de aanzet voor deze school heeft gegeven’.

De staatssecretaris zegt de uitspraak van de rechter af te wachten.