OPVOEDVRAAG - Twee ouders zouden graag welopgevoede kinderen hebben die netjes bedanken. Hoe krijgen ze dat voor elkaar?

Op het balkon staan de vuilniszakken met restanten van het feest. Cadeaupapier, onttakelde surprises, zacht geworden pepernoten. Zijn die met de vuilnis mee, dan rest alleen nog de herinnering. Die is positief: gezellige middag, niet teveel cadeaus, overwegend blije gezichten.

Maar vooruit, twee ouders mogen toch een beetje zeuren. En wel over de uitpakstrategie van hun kinderen (4, 6 en 9 jaar oud). Die vielen als hyena's op de pakjes aan: ratsj, ratsj, papier weg, cadeau incasseren, klaar.

"En wat zeg je dan?" vroegen deze ouders steeds. Dan volgde een braaf 'Dank u Sinterklaasje!' en besprong het trio onbekommerd de volgende prooi. Tsja, dachten de opvoeders, laat dit de pret niet drukken. Maar het hóórt natuurlijk anders.

Hun ideaalbeeld hadden ze laatst op bezoek, in de vorm van een schattige peuter, dochter van Engelse vrienden. Die zei na elke krentenbol of kleurplaat die ze voorgeschoteld kreeg: "Thank you auntie, thank you uncle." Helemaal uit zichzelf, daar hadden haar ouders geen zweepje of aanmaning voor nodig. Wow, díe is goed opgevoed, verzuchtte het Nederlandse stel. Waarom krijgen wij dat niet voor elkaar? Wanneer zeggen onze kinderen nou eens spontaan 'dankjewel'?

Tsja, zegt etiquettespecialist Reinildis van Ditzhuyzen, auteur van het boek 'KinderDitz. Kinderen weten hoe het hoort'. "Nederlandse kinderen worden erg vrij opgevoed. Dat heeft voor- en nadelen." Een nadeel is dat bedanken hun minder goed af gaat. Dat geldt overigens ook voor hun Nederlandse ouders: het woord 'dankjewel' lijkt zeldzamer dan thank you en merci.

Dat is jammer volgens Van Ditzhuyzen: "Dankjewel zeggen kost helemaal niks en het geeft ontzettend veel plezier. Als je het niet zegt, voelt die ander zich genegeerd." Zij zou het op prijs stellen als ook volwassenen daarvan doordrongen raken. "Ik beantwoord vaak etiquettevragen per e-mail. Daarvoor krijg ik misschien één op de honderd keer een bedankje. Soms stuur ik na een maand een pesterig berichtje: 'Heeft u mijn vorige e-mail ontvangen?'"

Wie dankbare kinderen wil, moet dus zelf het goeie voorbeeld geven: in huiselijke kring bedanken voor een doorgegeven zoutvat. Daarnaast adviseert Van Ditzhuyzen ouders om hun kinderen uit te leggen dat er drie 'toverwoorden' zijn: dankjewel, alsjeblieft en sorry. Die maken de samenleving aangenamer.

Verder is het volgens de etiquettespecialist een kwestie van 'dresseren': "Kinderen gaan nooit uit zichzelf dankjewel zeggen. Je moet het erin rammen." Door elke gelegenheid aan te grijpen om het toverwoord te oefenen: bedankt voor het spelen, bedankt voor het logeren, dank u Sinterklaasje. Als ouders dit consequent doen, dan wordt bedanken echt wel een keer 'een tweede natuur'. "Vanaf groep drie moeten ze dat bedanken toch wel zo'n beetje kunnen."

Reageren? Zelf een opvoedvraag insturen? Mail iris.pronk@trouw.nl