Scholen zijn er nog lang niet klaar voor om meer zorgleerlingen uit het speciaal onderwijs op te vangen in het reguliere onderwijs. De kabinetsplannen voor wat zo mooi heet 'passend onderwijs' zullen vanaf augustus 2012 stapsgewijs worden ingevoerd, maar schoolleiders zeggen meer voorbereidingstijd nodig te hebben en vragen om uitstel.

Dat blijkt uit een studie die de Evaluatie- en adviescommissie Passend Onderwijs heeft gedaan bij een dertigtal basisscholen en middelbare scholen. De commissie zal die gebruiken in haar advies aan minister Van Bijsterveldt van onderwijs.

Het kabinet ziet zich genoodzaakt tot een andere aanpak omdat het aantal leerlingen met leer- of gedragsproblemen elk jaar toeneemt. Daarmee rijzen ook de kosten de pan uit. Er moet 300 miljoen euro worden bezuinigd. Dat kan volgens het kabinet als reguliere scholen zorgleerlingen meer binnenboord houden, in plaats van ze naar het dure speciaal onderwijs te sturen.

Overigens worden kinderen met minder complexe problemen nu al zoveel mogelijk in het reguliere onderwijs gehouden, maar dat is dus niet genoeg. Het ligt voor de hand dat leerkrachten die nog meer zorgleerlingen moeten opvangen ook te maken krijgen met 'zwaardere' gevallen, waarmee ze weinig of geen ervaring hebben.

Het geld om leraren deze specifieke vaardigheden aan te leren is wel toegezegd, maar scholen wijzen er op dat tijd nodig is om die vaardigheden onder de knie te krijgen. Daarnaast duurt het volgens schoolleiders wel even voordat de hearts and minds zijn gewonnen van docenten die nu al klagen dat de grens van wat er van hen wordt gevraagd allang is overschreden.

Eerder deze week waarschuwde de Onderwijsraad het kabinet al voor het korte tijdsbestek waarin veel zaken moeten worden geregeld voordat het passend onderwijs ingaat. Zo moeten reguliere en speciale scholen al vanaf augustus 2012 samenwerkingsverbanden gaan vormen.

Zo'n samenwerkingsverband krijgt een zak met geld voor zorgleerlingen en beslist waar de kinderen dan terechtkomen, in het speciaal of regulier onderwijs.

Maar die samenwerkingsverbanden zijn er nog niet, laat staan dat er besluiten zijn. De raad beveelt aan om de Wet passend onderwijs in te laten gaan, twee jaar nadat de Eerste Kamer akkoord is gegaan. Dat zou volgens de huidige planning betekenen in augustus 2014.