commentaar Zzp'ers betalen minder belasting dan werknemers, door de zelfstandigenaftrek. Intussen groeit hun bedrijf nauwelijks, zodat ze voor anderen geen banen scheppen - hooguit voor zichzelf. Dus is de zelfstandigenaftrek weggegooid geld.

Dat is de visie van de commissie-Van Dijkhuizen op het legioen van al meer dan 700.000 'eenpitters'. Deze commissie adviseerde onlangs over een nieuw belastingstelsel. Dat leverde een interessant rapport op. Maar de paragrafen over het zzp'er-schap mogen eruit.

Op zichzelf maakt de commissie een heldere keuze. De fiscus moet mensen verleiden om te werken, desnoods door consumptie duurder te maken. Dus gaat de inkomstenbelasting omlaag en de btw omhoog. Voor zzp'ers maakt de commissie vreemd genoeg een uitzondering. Zij gaan er, door het schrappen van de zelfstandigenaftrek, flink op achteruit, zoals de commissie zelf ook beaamt.

Het zou voor de commissie anders zijn geweest als zzp'ers wél de gewenste banen zouden creëren. Om die reden blijft het midden- en kleinbedrijf profiteren van fiscale douceurtjes. Daarmee legt de commissie voor zzp'ers de lat onrealistisch hoog. In crisistijd kun je niet verwachten dat zij als banenmotor functioneren.

Wel scheppen zzp'ers hun eigen werkgelegenheid, zodat ze uit de bijstand blijven. En in crisistijd blijken ze als 'flexibele schil' gewild, omdat werkgevers ze 'uurtje-factuurtje' kunnen inhuren. In die zin dragen ze een zeer noodzakelijk steentje bij aan de arbeidsmarkt, ook al is het niet via het scheppen van vaste dienstbetrekkingen.

De commissie-Van Dijkhuizen lijkt nog altijd te denken dat mensen de vrije keuze hebben tussen een vaste baan en het ondernemerschap, waarbij ze vaak - vanwege de lagere belastingen - kiezen voor het laatste. Voor een enkeling zal dat opgaan. Maar juist in crisistijd zou menig zzp'er een vast contract met beide handen aangrijpen. Dat lukt niet, vaste dienstverbanden zijn schaars. Voor veel zzp'ers is het ondernemerschap geen vrije, laat staan een gecalculeerde keuze.

Natuurlijk zijn er zzp'ers die zich prima redden. Maar er zijn ook vele zzp'ers die onder de armoedegrens leven, van één opdrachtgever afhankelijk zijn, onverzekerd tegen arbeidsongeschiktheid rondlopen en niet sparen voor hun pensioen. Als zij al meer belasting zouden moeten betalen, dan niet nu. In economisch magere tijden kan de zelfstandigenaftrek het verschil maken tussen overleven en de bijstand, voor werkenden die hard nodig zijn.