commentaar De Europese regeringsleiders hebben met afspraken over Europees toezicht op financiële instellingen een belangrijke stap gezet naar een Europese bankenunie, en een stap naar een betere muntunie. Maar van harte ging het niet.

Het knetterde tussen de Franse president Hollande en de Duitse bondskanselier Merkel. En als het knettert tussen Frankrijk en Duitsland, valt Europa stil.

Dat de Britse premier Cameron tijdens de Europese top in Brussel afstand nam van het gebeuren, is zo erg niet. Dat doen de Britten al sinds ze lid zijn geworden van de EU. Bovendien zijn er met het plan voor de muntunie, twintig jaar geleden, in feite verschillende Europa's gecreeerd; je kunt lid zijn van de EU zonder de euro in te voeren.

Wie wel de euro omarmde, wist dat het bouwwerk toen, bij de start van de muntunie, nog niet af was, en dat verdere monetaire en economische integratie zou volgen. Dat moet nu gebeuren onder de druk van een ongekende financiële crisis. En dat maakt het moeilijker. Die crisis voedt de verschillen tussen landen; vandaar het gekibbel tussen Duitsland en Frankrijk. Maar tegelijk heeft de eurocrisis de noodzaak om te handelen alleen maar groter gemaakt.

De plannen voor het voltooien van de muntunie, die nu op tafel liggen, zijn vaag. Het gaat over het afdwingen van begrotingsdiscipline in de lidstaten, over een bankenunie met Europees toezicht en een Europees garantiestelsel, en over financiële middelen om gezamenlijk economische schokken in eurolanden op te vangen.

Je vindt in de officiële stukken niet meer dan contouren en technische vaagheden. Dat komt door de aard van het project; een muntunie ís ingewikkeld. En het komt door de aard van Europa. Als je precies zou uittekenen wat je nodig hebt, voor een interne markt zonder grenzen of voor een muntunie, zou je nooit consensus krijgen bij al die lidstaten. Dus leg je iets op tafel wat vaag genoeg is om niet direct te worden afgeschoten. En dat houd je op tafel tot het zo concreet is dat het niet meer afgeschoten kán worden.

Zo werkt Europa. De regeringsleiders weten dat. Maar we zien ze met lange tanden aan tafel zitten, alsof er iets vreselijks wordt opgediend. Ze wekken de indruk dat ze nu gedwongen worden tot beslissingen die ze anders nooit genomen zouden hebben. Maar ook zonder crisis hadden die stappen gezet moeten worden. Dat wetende, moeten de regeringsleiders de overtuiging uitstralen dat de euro en Europa sterker uit deze crisis zullen komen.