commentaar Zelden was economisch nieuws zo opwindend. Wijsheden die ze in politiek Den Haag voor waar aannemen, bijvoorbeeld over wat te doen als het economisch tegenzit, staan onder economen ter discussie.

Zo blijkt bezuinigen nog schadelijker voor de economie dan lang werd gedacht. Het lijkt logisch om te bezuinigen wanneer je schulden uit de hand lopen, maar toch is dat niet altijd verstandig. Door te bezuinigen, krijgen mensen minder te besteden, waardoor de economie verder inzakt. Dat bezuinigingen zulke ongewenste effecten hebben, was bekend. Maar de ongewenste effecten blijken groter dan werd vermoed.

Nieuw onderzoek van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) gaat hierop in. De nieuwe inzichten van deze economen zijn spectaculair, omdat juist het IMF een van de partijen was die opriepen tot bezuinigingen als een land in economische problemen kwam.

Het komt erop neer dat een land dat het onhandig aanpakt, door te bezuinigen juist een zwaardere schuldenlast kan krijgen. Het IMF herinnert aan het lot van de Britten in de jaren twintig van de vorige eeuw. Toegegeven, dat is lang geleden, maar het verhaal is schokkend genoeg om ook nu nog te vertellen. De Britten poogden hun schulden af te lossen en zorgden voor enorme overschotten. De economie koelde er zozeer door af dat de schuldenlast uiteindelijk, ondanks de overschotten op de begroting, steeg. Ze hadden voor niets bezuinigd.

Je kunt dus averechts bezuinigen. Dat heeft niets te maken met links of rechts, dat heeft te maken met goed onderzoeken wat er gebeurt in de economie. Te hard bezuinigen kan de economie in een spiraal naar de bodem duwen, waarbij de een minder uitgeeft, de ander daardoor minder verdient en ook minder gaat uitgeven, waarna de een weer minder verdient enzovoorts.

Slim bezuinig je volgens het IMF wanneer je structurele maatregelen op lange termijn neemt. Belangrijk is dat intussen alles wordt gedaan om hindernissen voor de economie weg te nemen, zodat die ondanks de zware kuur gezond kan blijven. Bij zo'n hindernis kun je in Nederland denken aan de onzekerheid op de woningmarkt, die iedereen verlamt. Een regering die deze onzekerheid wegneemt, steunt de economie zozeer dat ze zich wat heftiger bezuinigingen kan veroorloven zonder de economie in gevaar te brengen. Dan bezuinig je slim.

Laat niemand denken dat bezuinigen niet meer hoeft. Alleen al vanwege de vergrijzing is het goed de staatsschuld te reduceren. Maar niet elke vorm van zuinigheid werkt.