Terwijl Nederland in het stemhokje stond, bogen de hoogste Duitse rechters zich over de vraag of het noodfonds, dat de eurolanden nodig hebben ter ondersteuning van hun munt, in strijd is met de grondwet. Twee gebeurtenissen op één dag. En de uitkomst van beide was goed voor Europa, voor de euro en voor de toekomst van beide landen.

Het noodfonds voor leningen aan eurolanden in de problemen, was inzet van hoog oplopende discussies in Duitsland. Omdat dit zogenoemde ESM werkt op basis van collectieve besluitvorming, is er sprake van soevereiniteitsoverdracht van de eurolanden. En dat is in de Duitse grondwet een gevoelig punt.

Het grondwettelijk hof kwam echter tot het oordeel dat de grondwet ruimte laat voor een ESM. Was de uitspraak een andere geweest, dan was de toch al moeizame euroreddingsoperatie vastgelopen.

Hiermee is de negatieve stemming onder de Duitsers ten aanzien van Europa, euro en financieel zwakke Zuid-Europese landen natuurlijk niet weg. Bondskanselier Merkel moet nog altijd voorzichtig opereren, tot verdriet van economen, die vaart willen maken om uit de eurocrisis te komen. Maar Merkel heeft met de uitspraak van het grondwettelijk hof weer wat ruimte.

Ruimte kwam er ook in Nederland, waar de kiezer zich uitsprak voor stabiliteit en economisch herstel. Anti-Europa deed het in de verkiezingscampagne niet goed. De retoriek over graaiende Grieken en Brusselse veelverdieners kostte Geert Wilders negen zetels.

Daarmee zijn ook hier de negatieve eurosentimenten niet verdwenen. Maar het nieuwe kabinet kan zich in Europa constructiever opstellen dan het vorige heeft gedaan. En dat is nodig, want er staan nog ingrijpende beslissingen op de rol.

Naast het noodfonds ESM, moet er een Europees toezicht op de banken komen. Voorstellen voor zo'n bankenunie liggen op tafel, en ook die worden alweer fel bediscussieerd. Het is echter te hopen dat de regeringsleiders niet gaan afdingen op dat Europees toezicht door beperkingen en uitzonderingen. Dat is een hardnekkige Europese gewoonte, maar funest in deze eurocrisis.

Noodfonds en bankenunie zijn belangrijk, maar er is meer nodig om uit de eurocrisis te komen. Landen, zoals Griekenland, die gebukt gaan onder zware schulden, moeten ingrijpende hervormingen doorvoeren. En daarbij kan het nodig zijn die landen tegemoet te komen en de schuldenlast te herzien.

De politieke ruimte om die vragen ter hand te nemen is er nu. Gebruik die. Het is hoog tijd.