commentaar Het gaat niet om grote bedragen, dus in financieel opzicht zal Rwanda zich nog niet direct zorgen maken. Maar het terechte besluit van de Nederlandse regering om een deel van de ontwikkelingshulp aan Kigali op te schorten, heeft wel grote symbolische betekenis. Temeer omdat het komt op een moment dat meer landen de hulp aan de Rwandese overheid terugschroeven.

De regering van president Paul Kagame kan er niet meer van uitgaan internationaal gezien carte blanche te hebben bij zijn bemoeienis in buurland Congo. Steun aan de milities die daar huishouden, gaat ten koste van de relatie met westerse landen: de VS houden 164.000 euro achter aan militaire assistentie, Nederland bevriest de vijf miljoen euro voor de verbetering van het politie- en justitieapparaat, Groot-Brittannië schort voor twaalf miljoen euro begro-tingssteun op, Duitsland onderbreekt de betaling van 21 miljoen euro.

De relatie tussen westerse landen en Rwanda is jarenlang bepaald door de genocide van 1994, toen de internationale gemeenschap naliet in te grijpen om de moord op 800.000 mensen, merendeels Tutsi's, te voorkomen. Dat beperkte de politiek-psychologische vrijheid om kritiek te uiten op Kagame, wiens rebellenleger een einde maakte aan de moorden. Bovendien ontpopte Kagame zich na 2000 als een uiterst efficiënte president, die zijn land strak organiseerde, aangejaagd door een langdurige economische groei. Rwanda werd daarmee een 'donor darling' van het Westen. Zorgen over de gebrekkige democratie en de bedenkelijke Rwandese rol bij het aanhoudende geweld in Oost-Congo vonden te weinig weerklank om het ontwikkelingsbeleid te veranderen.

Maar een rapport van VN-deskundigen brengt daar nu verandering in. De vaststelling dat Rwanda militaire en organisatorische steun verleent aan de Tutsi-militie M23 in Oost-Congo maakt het onmogelijk op de oude voet door te gaan. Rwandese betrokkenheid bij de strijd in Oost-Congo, waar sinds april al meer dan 250.000 mensen door het geweld ontheemd zijn geraakt, verdraagt zich niet met hulp aan de regering van Kagame.

Nederland opereert daarbij met gepaste terughoudendheid: de steun aan niet-overheidsprojecten wordt voortgezet en de rest wordt opgeschort, niet gestaakt. Dat is omdat een definitieve versie van het VN-rapport pas in november zal volgen. Deze timing geeft Rwanda gelegenheid zijn kwalijke optreden te veranderen, al ontkent de regering- Kagame vooralsnog helaas alles.