Onder grote belangstelling is André Kuipers gisteren teruggekeerd op aarde. Na een verblijf van meer dan zes maanden in het internationale ruimtestation ISS, landde de Nederlandse astronaut met zijn collega's veilig in Kazachstan.

De missie van Kuipers is een felicitatie waard, alleen al omdat hij alle mogelijkheden heeft benut om landgenoten bij zijn werk in het ruimtestation te betrekken en hen iets te laten leren van het wetenschappelijk onderzoek dat daar wordt gedaan. Kuipers' aanstekelijke enthousiasme zal ongetwijfeld jonge mensen inspireren tot een wetenschappelijke carrière, al is het op aarde.

Een missie als deze is bijna routine. Het ruimtestation wordt permanent bewoond. En weinig mensen hebben dat in de gaten. Maar als een Nederlander naar het ruimtestation afreist, leeft het land mee.

Rechtvaardigt dat de enorme kosten die gemoeid zijn met de bemande ruimtevaart? Nee. Maar een kosten-batenanalyse van de bemande ruimtevaart loopt sowieso dood. Tel alle baten in wetenschappelijke resultaten, technologische innovaties, educatie op, doe er desnoods het batig saldo nationale trots bij, en je komt nog steeds niet aan de kosten van zo'n ruimtereis.

Bemande ruimtereizen zijn altijd ook om andere redenen ondernomen dan economisch gewin. Politieke redenen bijvoorbeeld: de Koude Oorlog tussen de Verenigde Staten en Rusland werd deels uitgevochten in de ruimte. Die oorlog heeft plaatsgemaakt voor vreedzame internationale samenwerking in het ruimtestation ISS, met als belangrijkste doel wetenschappelijk onderzoek en technologische ontwikkeling, en een half oog op het uitzetten van toekomstige ruimtereizen.

Want die zal de mensheid blijven ondernemen, zoals hij in het verleden over bergen trok, zeeën en oceanen overstak en naar onpeilbare diepten dook. Uit nieuwsgierigheid meestal, en gewoon omdat het mogelijk bleek.

Daarmee is niet gezegd dat de landen die nu het ruimtestation beheren, de enorme hoeveelheden publieke middelen die het vergt moeten blijven ophoesten. Het is zelfs onwaarschijnlijk dat ze dat blijven doen, omdat ze het nauwelijks kunnen rechtvaardigen.
Maar er zullen andere spelers komen die koers zetten richting ruimte.

Zoals China, dat de eerste fundamenten voor zijn ruimtestation heeft gelegd. En vooral commerciële partijen. Het is in de onbemande ruimtevaart niet anders geweest; ontwikkeld met publieke middelen, is dat nu een lucratieve bedrijfstak.