Het landelijke programma om de ziekenhuiszorg veiliger te maken, faalt. Halvering van het aantal vermijdbare doden zit er niet in.

Dat schrijven twee onderzoekers van bureau IQ Healthcare in een artikel in vakblad Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde. In 2007 spraken de ziekenhuizen en medisch specialisten met het ministerie van VWS af dat ze hun zorg in vijf jaar tijd aanzienlijk veiliger zouden maken. Directe aanleiding was het geschatte hoge aantal mensen dat jaarlijks in ziekenhuizen door blunders overlijdt (1700). Ook zou het aantal mensen dat schade opliep door onveilige zorg (30.000) moeten halveren.

Maar de voortgang van de patiëntveiligheid in ziekenhuizen gaat 'frustrerend traag', zeggen de onderzoekers nu. De beoogde halvering zit er niet in, noch de halvering van het aantal patiënten dat schade oploopt. Ze wijzen daarbij op het programma dat de ziekenhuizen met VWS hebben afgesproken. Dat deugt niet, vinden ze.

Zo is bijvoorbeeld de wetenschappelijke basis van veel afgesproken maatregelen te mager, betogen de onderzoekers. Ze geven als voorbeeld maatregelen om bloedvergiftiging te voorkomen, die niet bleken te helpen. Verder zijn sommige maatregelen zo complex, dat het effect ervan beperkt zal zijn. Dat geldt bijvoorbeeld voor een veiliger medicijnbeleid, waarbij patiënten, artsen, verpleegkundigen, paramedici, ziekenhuisapothekers maar ook openbare apothekers nauw moeten samenwerken. Daarnaast is vermijdbare schade lastig te meten, schrijven de wetenschappers in hun artikel. Dat kan eigenlijk alleen via dossieronderzoek, wat duur en tijdrovend is. Het aantal 'incidenten' is evenmin een betrouwbare maatstaf, omdat die niet altijd worden gemeld.

De koepelorganisatie van ziekenhuizen NVZ wijst er in een reactie op dat de cijfers over de uitkomsten van het programma nog niet bekend zijn. Wanneer die komen, is onduidelijk. Wel erkent de NVZ dat er waarschijnlijk meer tijd nodig is. "We willen er volgend jaar mee doorgaan", aldus een woordvoerder.