commentaar Familie van bewoners in twee Zuid-Hollandse verpleeghuizen moeten vanaf dit najaar verplicht vier uur per week meehelpen om het welzijn van de bewoners te bevorderen.

De eis is volgens de directeur een experiment. Hij gaat 'brutaal de barricaden' op om te bekijken in hoeverre familie zich medeverantwoordelijk voelt voor een prettig verblijf in een instelling.

De discussie is niet nieuw: de zorgkosten in Nederland nemen de komende jaren fors toe en we kunnen niet meer alles aan de overheid en de instellingen overlaten als we de kwaliteit van onze ouderenzorg overeind willen houden. De trend is al langer aan de gang om mensen aan te spreken op hun bijdrage aan de verzorging van een ouder familielid. En gelukkig: in veel verzorgingshuizen wordt hier ook al ruim gebruik van gemaakt.

Wat de directeur van De Viersprong echter doet, gaat vele stappen verder. Hij kondigt eenzijdig een verplichting af, met als argument de families die nog niets doen erbij te betrekken. Er wordt een moreel oordeel geveld, terwijl geenszins duidelijk is waarom die families op dit moment niets doen. Daarvoor kunnen allerlei goede en gegronde redenen zijn.

De plicht roept ook allerlei vragen op. Zijn de bewoners in een verzorgingshuis er wel mee geholpen als familie zwaar tegen hun zin komt helpen? En waar moet een alleenstaande oudere straks terecht als die verplichte hulp een voorwaarde is om in het huis aangenomen te worden? Allemaal vragen waarop de directeur geen antwoord geeft. Hij vindt het spannend om te kijken hoever ze hiermee komen.

Maar belangrijker nog dan deze vragen, is vast te stellen dat De Viersprong de omgekeerde volgorde bewandelt. Want waarom start de directie niet eerst een discussie met de families over de vraag welke hulp ze bereid zijn te geven? En waarom treedt hij niet eerst in overleg met de cliëntenraad, de vrijwilligers en de ondernemingsraad om vast te stellen waar precies de hiaten in het welzijn liggen om hiervoor vervolgens gezamenlijk oplossingen te zoeken?

Als je wilt dat familie zich verantwoordelijk voelt voor de zorg van een familielid die in een verzorgingshuis woont, dan is het cruciaal dat ze ook een gelijkwaardige rol krijgen en mee mogen beslissen over die zorg. Dat vraagt om een andere, volwassen verhouding tussen cliënt, familie en zorginstelling.

Zover is De Viersprong nog lang niet, getuige de directie die denkt eenzijdig een plicht te kunnen opleggen.