Schoppen, met voorwerpen gooien, spugen en vloeken: mensen met dementie kunnen het leven van hun verzorgers, familie en medebewoners behoorlijk lastig maken. Het huis-, tuin- en keukengeneesmiddel paracetamol kan dit stuurse gedrag verminderen, ontdekten Noorse onderzoekers.

Dementerende ouderen die paracetamol of een andere pijnstiller kregen, vertoonden 17 procent minder geagiteerd gedrag dan ouderen die het zonder moesten stellen, schreven de wetenschappers in het British Medical Journal.

Zo'n effect zou een nieuw geneesmiddel subiet tot 'kaskraker' verheffen, stelt Marcel OldeRikkert, hoogleraar geriatrie in het UMC St Radboud in Nijmegen en hoofd van het Alzheimer Centrum Nijmegen.

Pijnklachten
Dat een simpel paracetamolletje de complexe gedragsproblemen bij dementerende ouderen kan verhelpen, komt voor hem echter niet als een verrassing.

Veel dementerende ouderen hebben last van pijnklachten die niet goed behandeld worden, omdat zij hun pijn niet goed kunnen aangeven. Met het lastige gedrag geven de ouderen op hun manier uiting aan het ongerief.

Antipsychotica
Om het 'onaangepaste gedrag' van dementerenden in te dammen schrijven artsen nu vaak antipsychotica voor. Daar kleven echter behoorlijk wat nadelen aan. Zo zorgen ze voor Parkinsonachtige bewegingsstoornissen, die tot valpartijen kunnen leiden, en ze vergroten de kans op een hartaanval. 

Veel antipsychotica werken bovendien slechts marginaal beter dan een placebo, vervolgt OldeRikkert. "De antipsychotica kun je zien als een chemische dwangbuis. Het maakt mensen rustiger, maar ze blijven pijn houden."

Individuele behandeling
Hij is positief over het effect van paracetamol, maar het is nog wat te vroeg om hosanna te roepen. "We moeten kijken of het in Nederlandse klinieken hetzelfde effect heeft. Bovendien zou het natuurlijk beter zijn als iedere oudere een individuele behandeling krijgt, in plaats van iedereen maar een pijnstiller te geven."

Niet alle gedragsproblemen van dementerende ouderen worden immers door pijn veroorzaakt. Het 'ongewenste gedrag' kan ook een uiting van volledige uitputting zijn.

"Mensen met dementie hebben meer moeite om alle impulsen te verwerken die gedurende een dag op hen afkomen", zegt OldeRikkert. Tel daar de stress bij op als je hoort dat je moeder 'al dertig jaar geleden overleden is', terwijl je net bij haar op bezoek wilde gaan en een 'gewone' dag verwordt tot een mentale uitputtingsslag.