Het UMC Utrecht wil als eerste ziekenhuis van Nederland een eicelbank oprichten. Tegen vergoeding van zo'n 900 euro kunnen vrouwen daar hun eicellen doneren. Vrouwen tot vijftig jaar kunnen in het UMC terecht om zwanger te worden met een gedoneerde eicel.

Het initiatief is afkomstig van gynaecoloog Bart Fauser, hoogleraar voortplantingsgeneeskunde in Utrecht. "Voor eiceldonatie gaat een stijgend aantal vrouwen naar het buitenland, vooral naar Spanje. In Nederland zijn geen eicellen te krijgen, terwijl we wel spermabanken hebben. Waarom kan dit wel voor mannen, en niet voor vrouwen?", licht Fauser zijn plannen toe.

Commerciële donatie is verboden in Nederland, maar een onkostenvergoeding is wel toegestaan. Spaanse klinieken betalen vrouwelijke donoren zo tussen de 900 en 950 euro, vertelt Fauser, en het UMC denkt aan hetzelfde bedrag.

Spermadonoren zijn in Nederland niet anoniem. Of dat in Utrecht ook voor de toekomstige eiceldonoren zal gelden, is nog niet helemaal 'uitgekristalliseerd', zegt Fauser. "Eiceldonatie gebeurt nu nog vaak door een bekende van de vrouw. Wellicht moeten we het bij anonieme donoren op een andere manier regelen, misschien komen er wel verschillende loketten." Hij kan zich ook voorstellen dat een vrouw uiteindelijk nooit gebruik maakt van haar ingevroren eicellen en die, al dan niet anoniem, alsnog doneert aan een andere vrouw.

Fauser vindt ook dat de maximale leeftijd waarop vrouwen hun eicellen mogen laten terugplaatsen, verhoogd moet worden van 45 tot 50 jaar. Dat geldt zowel voor het gebruik van eigen cellen als voor eiceldonatie. "In Nederland mogen vrouwen tot 45 jaar worden behandeld voor onvruchtbaarheid. Voor het gebruik van eigen ingevroren eicellen lijkt hetzelfde te gaan gelden. Maar die grens is volstrekt arbitrair. Er zijn geen absolute medische of sociale argumenten om bij 45 jaar te stoppen."

De leeftijdsgrens is bij wet geregeld, dus uiteindelijk is het een politieke beslissing om die te verhogen, weet ook Fauser. Maar als dat niet gebeurt, blijven Nederlandse vrouwen hun heil in het buitenland zoeken, voorspelt hij. "We zijn in Nederland zo vreselijk terughoudend, terwijl er onder een toenemend deel van de bevolking geen draagvlak is voor wat wij doen. Wij moeten actiever inspelen op de behoeften van vrouwen."