Kettingbriefactie heeft Jan van Eyck gered

Een kettingbriefactie heeft de expositie over Jan van Eyck in museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam op de valreep financieel 'gered'. Voor het museum was deze kostbare expositie, die vandaag opent voor het publiek, financieel een grote gok. Maar een kettingbriefactie van particuliere kunstliefhebbers die aanvankelijk nauwelijks aansloeg, bracht alsnog 107.000 euro op.

Directeur Sjarel Ex: "Na de hoofdsponsor is dat de grootste bijdrage." Bij deze actie werd gevraagd 1000 euro te schenken en vijf vrienden of kennissen te vragen dat ook te doen. Als iedereen had meegedaan, had deze onorthodoxe actie 700.000 euro kunnen opbrengen.

Ex heeft uitgerekend dat er nu nog 131.225 bezoekers moeten komen om uit de kosten te komen. Dat moet volgens hem haalbaar zijn. Bovendien hebben twee fondsen inmiddels beloofd het tekort aan te vullen als de kaartverkoop bij het einde van de tentoonstelling (op 10 februari 2013) tegenvalt.

Volgens Ex wordt het steeds moeilijker nog sponsors te vinden nu culturele instellingen onder druk van de bezuinigingen bij overheden massaal in dezelfde sponsorvijver zijn gaan vissen. Voor de expositie over de Vlaamse kunstschilder Van Eyck (circa. 1390-1441) zijn negentig kwetsbare, zes eeuwen oude, werken bijeengebracht.

Alleen met het transport en de verzekering van de schilderijen, beelden, tekeningen en miniaturen die uit Europa en de VS komen, was al zeven ton gemoeid. In totaal kost de expositie 1,5 miljoen euro. De kostbaarste werken bevinden zich achter gepantserd glas. Omdat ze zo zeldzaam en fragiel zijn, worden ze zelden of nooit uitgeleend. In Boijmans zijn ze voor het eerst - en waarschijnlijk ook voor het laatst - bij elkaar te zien.

Van Jan van Eyck zijn weinig werken bewaard gebleven. Boijmans heeft als enige museum in Nederland een Van Eyck in de collectie. Op de expositie worden vijf schilderijen en twee miniaturen van zijn hand gepresenteerd met kunstwerken die hem mogelijk hebben geïnspireerd.

Volgens conservator Friso Lammertse veroorzaakte Van Eyck een 'revolutie' in de kunstgeschiedenis met zijn fabelachtige techniek en realistische manier van schilderen. Sjarel Ex: "Met Van Eyck werd het vrije kunstenaarschap geboren."