Werk van Böcklin enkele maanden in Van Gogh Museum

Het kunstwerk Het dodeneiland van de Zwitserse schilder Arnold Böcklin (1827-1901) is vanaf vrijdag enkele maanden te bewonderen in het Van Gogh Museum in Amsterdam. Op het doek is te zien hoe een klein roeibootje een doodskist naar een eiland brengt. De lucht is zwaar en zwart. Het Museum der bildenden Künste Leipzig heeft het doek uitgeleend voor de tentoonstelling Dreams of nature.

Symbolisme van Van Gogh tot Kandinsky. Dat is de laatste expositie voordat het museum wegens een verbouwing enkele maanden sluit.

Het dodeneiland had grote invloed op andere kunstenaars. Zo schreef Sergej Rachmaninov (1873-1943) een gelijknamig muziekstuk met het doek in zijn achterhoofd. Zelfs componisten, regisseurs en makers van computerspellen hebben zich door het dreigende schilderij laten inspireren, vertelt conservator Nienke Bakker.

In de tentoonstelling staan voor het eerst landschappen van symbolistische kunstenaars uit heel Europa centraal, aldus Bakker.

'Kunstenaars reageerden op een vergelijkbare manier op de modernisering die eind 19e eeuw plaatsvond. Ze trokken zich terug in de natuur, om daar te schilderen en wezen de moderne maatschappij af. Kunstenaars wilden niet zozeer realistische landschappen vastleggen op het doek, als wel de gevoelens die deze bij ze opriepen.' Het symbolisme is een kunststroming die zijn hoogtepunt kende tussen circa 1880 en 1910.

Kunstwerken van 52 kunstenaars uit 16 landen in heel Europa zijn te zien op de expositie, van grote tot onbekende(re) kunstenaars. Sommige schilderijen worden op een verrassende manier gecombineerd, aldus de conservator. Visioen van de preek van Paul Gauguin, dat normaal in Edinburgh hangt, is nu te bewonderen naast Melancholie van Edvard Munch, dat is overgevlogen uit Noorwegen. 'Dat zijn cruciale stukken uit het symbolisme. Het is heel bijzonder dat ze samen te zien zijn', zegt Bakker.

De expositie is tot en met 17 juni in het Van Gogh te zien en reist daarna door naar Edinburgh en Helsinki. Het doek van Böcklin is alleen in Amsterdam te bezichtigen.